Edgar Degas: Malarz tancerek, absyntu i paryskiej sztuki

2

Edgar Degas, francuski malarz, rysownik, grafik i rzeźbiarz, urodził się 19 lipca 1834 roku w Paryżu. Na [lipiec 2024] roku ma 190 lat. Przez całe swoje życie pozostał kawalerem i nie miał dzieci, poświęcając się całkowicie sztuce. Jest powszechnie uznawany za jednego z czołowych przedstawicieli impresjonizmu, choć sam artysta preferował określenie „realista”. Jego najbardziej znanym osiągnięciem jest innowacyjne przedstawianie ruchu, zwłaszcza w scenach z życia baletu i wyścigów konnych, a także mistrzowskie operowanie pastelami i rzeźbą.

Najważniejsze fakty:

• Wiek: Na [lipiec 2024] ma 190 lat.
• Żona/Mąż: Brak danych (pozostawał kawalerem).
• Dzieci: Brak danych (pozostawał bezdzietny).
• Zawód: Malarz, rysownik, grafik, rzeźbiarz.
• Główne osiągnięcie: Innowacyjne przedstawianie ruchu i dynamiki, zwłaszcza w scenach baletowych i wyścigach konnych.

Kim był Edgar Degas?

Edgar Degas, urodzony jako Hilaire-Germain-Edgar De Gas 19 lipca 1834 roku w Paryżu, był wybitnym artystą francuskim, którego twórczość wywarła znaczący wpływ na rozwój sztuki przełomu XIX i XX wieku. Pochodził z zamożnej rodziny, co pozwoliło mu na rozwój talentu artystycznego, jednak sam zdecydował się na uproszczenie nazwiska, aby nadać mu mniej arystokratyczny charakter. Zmarł 27 września 1917 roku w Paryżu, w wieku 83 lat. Jego życie było naznaczone głębokim oddaniem sztuce, co zaowocowało decyzją o pozostaniu kawalerem i bezdzietnością. Choć powszechnie kojarzony z impresjonizmem, sam Degas uważał się za realistę, podkreślając swoje unikalne podejście do obserwacji i przedstawiania rzeczywistości. Jego wszechstronność objawiała się w malarstwie, rysunku pastelami, rzeźbie, a także w eksperymentach z fotografią.

Podstawowe informacje biograficzne

Dane osobowe

Edgar Degas, właściwie Hilaire-Germain-Edgar De Gas, przyszedł na świat 19 lipca 1834 roku w Paryżu. Zmarł 27 września 1917 roku, w wieku 83 lat, również w stolicy Francji. Urodził się w zamożnej rodzinie o francusko-włoskich korzeniach oraz z wpływami kreolskimi ze strony matki, co mogło kształtować jego szerokie spojrzenie na świat. Jako dorosły artysta zdecydował się na skrócenie i uproszczenie swojego nazwiska, aby nadać mu mniej pretensjonalny charakter.

Życie prywatne i rodzinne

Przez całe swoje życie Edgar Degas pozostał kawalerem i nie założył własnej rodziny. Ta decyzja wynikała z jego głębokiego przekonania, że artysta powinien poświęcić się w pełni swojej sztuce, unikając rozproszeń związanych z życiem osobistym. Jego postawa świadczyła o absolutnym oddaniu dla tworzenia i dążeniu do perfekcji w rzemiośle. Tragiczne wydarzenie miało miejsce w 1874 roku po śmierci ojca, gdy artysta odkrył ogromne długi swojego brata René. Aby ratować honor rodziny i uniknąć kompromitacji, Degas sprzedał swój dom oraz kolekcję dzieł sztuki, co zmusiło go do zarabiania na życie wyłącznie ze sprzedaży własnych prac. To doświadczenie mogło wpłynąć na jego późniejsze podejście do komercyjnego aspektu sztuki.

Kariera artystyczna edgara degas

Edukacja i początki

Edgar Degas rozpoczął swoją formalną edukację artystyczną w 1855 roku w prestiżowej École des Beaux-Arts w Paryżu, gdzie pod okiem Louisa Lamothe’a szlifował swoje umiejętności rysunkowe, pozostając pod silnym wpływem stylu akademickiego swojego idola, Ingresa. Lata 1856–1859 spędził na podróżach po Włoszech, studiując dzieła wielkich mistrzów renesansu, takich jak Michał Anioł, Rafael czy Tycjan. Te wczesne doświadczenia ukształtowały jego solidne podstawy techniczne i zamiłowanie do klasycznych form. Swoją obecność na oficjalnej scenie artystycznej zaznaczył debiutem w Salonie Paryskim w 1865 roku z obrazem „Scena wojenna z okresu średniowiecza”, który jednak nie wzbudził większego zainteresowania. Przełom nastąpił w 1866 roku z obrazem „Upadek dżokeja”, który zapowiedział jego zainteresowanie współczesnymi tematami i dynamiką ruchu.

Rola w ruchu impresjonistycznym

Edgar Degas odegrał kluczową rolę w organizacji ośmiu wystaw impresjonistów, które odbywały się w latach 1874–1886. Mimo swojego zaangażowania w te wydarzenia, artysta często wchodził w spory z innymi członkami grupy, podkreślając swoje odrębne podejście do sztuki. Jego udział w tych wystawach był jednak nieoceniony dla promocji nowego nurtu w malarstwie. Choć sam odrzucał etykietę impresjonisty, jego prace prezentowane obok dzieł innych artystów z tej grupy, przyczyniły się do ukształtowania percepcji tego ruchu. Jego obecność na wystawach, mimo wewnętrznych sporów, podkreślała jego znaczenie w artystycznym krajobrazie tamtych czasów.

Styl, technika i tematyka

Mistrzostwo w rysunku i uchwycenie ruchu

Edgar Degas był uznawany za genialnego rysownika, dla którego obsesyjnym dążeniem było uchwycenie ruchu w jego najczystszej formie. Ponad połowa jego bogatego dorobku artystycznego przedstawia tancerki baletowe, które fascynowały go nie tylko ze względu na ich wdzięk na scenie, ale przede wszystkim z powodu ich dyscypliny, fizyczności i żmudnej pracy kulisami. Degas potrafił z niezwykłą precyzją oddać dynamikę ich ciał, subtelne napięcia mięśni i ulotne gesty. Jego prace emanują energią i życiem, co jest wynikiem jego mistrzowskiego opanowania techniki rysunkowej i umiejętności obserwacji. Tancerki baletowe stały się jego ikonograficznym motywem, pozwalając mu na eksplorację granic ludzkiego ruchu.

Innowacyjne techniki i kadrowanie

W swoim malarstwie Degas wprowadził nowatorskie kadrowanie, które przypominało „migawki” fotograficzne. Często ucinał postacie w połowie lub wybierał nietypowe, asymetryczne punkty widzenia, co nadawało jego obrazom niezwykłą dynamikę i realizm. To podejście, inspirowane wczesną fotografią, pozwalało mu na uchwycenie spontaniczności chwili i stworzenie wrażenia, jakby widz podglądał scenę ukradkiem. Oprócz baletu, jego ulubionymi tematami były kąpiące się kobiety, wyścigi konne z dżokejami oraz portrety, które wyróżniały się głębią psychologiczną. Degas potrafił wnikliwie analizować swoich modeli, uchwycając ich indywidualne cechy i emocje.

Ulubione motywy twórczości

Poza fascynacją tancerkami baletowymi, Edgar Degas często sięgał po inne motywy, które pozwalały mu na eksplorację ruchu, formy i ludzkiej natury. Szczególnie upodobał sobie sceny przedstawiające kąpiące się kobiety. Jego prace z tego cyklu były nowatorskie, ponieważ pokazywały kobiety w intymnych, niepozowanych sytuacjach, bez idealizacji, co stanowiło odważne odejście od tradycyjnych kanonów piękna. Wyścigi konne z dżokejami stanowiły kolejny obszar jego zainteresowań, gdzie mógł uchwycić dynamikę i siłę zwierząt w ruchu. Tworzył również portrety, które cechowały się głęboką analizą psychologiczną postaci, ukazując ich wewnętrzne stany i osobowość. Te różnorodne tematy świadczą o szerokości zainteresowań artysty i jego dążeniu do uchwycenia różnorodności ludzkiego doświadczenia.

Opanowanie techniki pasteli i eksperymenty

W dojrzałym okresie swojej twórczości Degas mistrzowsko opanował technikę pasteli. Nakładał je warstwowo, co pozwalało mu na osiągnięcie niezwykłej głębi koloru i subtelnych przejść tonalnych. Pastelowa technika umożliwiała mu łączenie precyzji linii z ekspresyjnym kolorem, co przekładało się na wyjątkową fakturę i żywotność jego prac. Poza pastelami, Degas eksperymentował również z monotypią, techniką druku artystycznego. Często poprawiał monotypie pastelami, tworząc unikalne efekty wizualne i nadając im dodatkową warstwę artystycznego wyrazu. Te eksperymenty z różnymi mediami świadczą o jego nieustannym poszukiwaniu nowych form ekspresji i innowacyjnym podejściu do sztuki.

Rzeźba w twórczości edgara degas

Pierwsza rzeźba i wywołany skandal

Chociaż rzeźba stanowiła istotną część twórczości Edgara Degasa od lat 80. XIX wieku, za życia artysty publicznie wystawiono tylko jedną jego pracę w tej dziedzinie – „Małą czternastoletnią tancerkę” w 1881 roku. To dzieło wywołało niemały skandal. Jego realizm, a także użycie prawdziwych materiałów, takich jak tiulowa spódniczka i satynowa wstążka, w połączeniu z wiernym przedstawieniem młodej dziewczyny, zszokowało ówczesną publiczność. Dzieło to stanowiło odważne odejście od tradycyjnych wyobrażeń o rzeźbie i zapoczątkowało dyskusję na temat granic sztuki i jej reprezentacji. Sukces tej wystawy, mimo kontrowersji, pokazał potencjał Degasa jako rzeźbiarza.

Odkrycie pośmiertne i odlewy brązowe

Większość rzeźb Edgara Degasa, licząca około 150 sztuk wykonanych z wosku i gliny, została odkryta w jego pracowni dopiero po jego śmierci w 1917 roku. Te dzieła, często traktowane przez artystę jako formy ćwiczeniowe, a nie produkty końcowe, ujawniły kolejny, mniej znany aspekt jego talentu. Po śmierci artysty 74 z tych rzeźb udało się odlać w brązie dla celów kolekcjonerskich. Proces ten pozwolił na zachowanie jego niezwykłego dorobku rzeźbiarskiego i udostępnienie go szerszej publiczności. Paradoksalna sława jego rzeźb, które za życia były niemal nieznane, świadczy o jego niekonwencjonalnym podejściu do tworzenia i jego wielowymiarowym talencie. Te woskowe modele zachwycają dynamiką i precyzją wykonania.

Zdrowie i jego wpływ na twórczość edgara degas

Wada wzroku i jej konsekwencje

Podczas wojny francusko-pruskiej w 1870 roku, służąc w Gwardii Narodowej, Edgar Degas odkrył podczas ćwiczeń strzeleckich, że ma wadę wzroku. Ta diagnoza stała się jego życiową traumą i powracającym powodem do niepokoju. Wada wzroku stopniowo wpływała na ewolucję jego stylu malarskiego, zmuszając go do poszukiwania nowych rozwiązań i technik. Problemy ze wzrokiem pogorszyły się drastycznie po 1890 roku, co miało znaczący wpływ na jego dalszą karierę artystyczną.

Zmiana technik tworzenia

Postępujące problemy ze wzrokiem zmusiły Edgara Degasa do porzucenia malarstwa olejnego na rzecz pasteli i rzeźby. Techniki te pozwalały mu na tworzenie prac bardziej „na dotyk”, gdzie fizyczne odczucie materiału i formy odgrywało kluczową rolę. Około 1912 roku, ze względu na niemal całkowitą utratę wzroku, artysta całkowicie zaprzestał pracy twórczej. Ta dramatyczna zmiana w jego życiu i karierze podkreśla siłę jego determinacji i pasji do sztuki, która trwała do ostatnich chwil jego życia, mimo fizycznych ograniczeń. Jego późniejsze prace, tworzone w warunkach ograniczonej widoczności, nabrały nowego, bardziej zmysłowego charakteru.

Kontrowersje i poglądy edgara degas

Charakter i relacje z otoczeniem

Edgar Degas był znany ze swojego trudnego, kłótliwego charakteru. Jego konserwatywne poglądy społeczne i niechęć do kompromisów sprawiły, że wielu jego przyjaciół ostatecznie się od niego odwróciło. Jego upór w dążeniu do perfekcji, choć napędzał jego twórczość, często prowadził do konfliktów i napięć w relacjach międzyludzkich. Artysta miał swoje silne przekonania i niechętnie podchodził do krytyki, co mogło utrudniać współpracę i budowanie trwałych więzi. Mimo to, jego sztuka zawsze pozostawała na pierwszym miejscu, a jego artystyczna wizja była dla niego priorytetem.

Uprzedzenia i sprawa Dreyfusa

Skandal wokół sprawy Dreyfusa ujawnił silne uprzedzenia antysemickie Edgara Degasa. To stanowisko doprowadziło do zerwania kontaktów z wieloma jego żydowskimi przyjaciółmi, co stanowiło bolesny rozdział w jego życiu i karierze. Jego postawa w tej sprawie, choć zgodna z pewnymi nastrojami epoki, budzi kontrowersje i rzuca cień na jego dziedzictwo. Degas nie stronił od wyrażania kontrowersyjnych poglądów, co często stawiało go w opozycji do części społeczeństwa i środowiska artystycznego. Te osobiste przekonania, choć nie definiują całej jego twórczości, są ważnym elementem jego biografii.

Pseudonaukowe teorie

W serii „Fizjonomie przestępców”, stworzonej w 1881 roku, Edgar Degas analizował rysy twarzy skazanych morderców. Wierzył wówczas w pseudonaukowe teorie o wrodzonej skłonności do zbrodni, co odzwierciedlało jego zainteresowanie determinizmem biologicznym. Ta seria prac, choć dziś postrzegana jako kontrowersyjna i oparta na błędnych założeniach, pokazuje jego skłonność do eksplorowania różnych, nawet tych bardziej mrocznych, aspektów ludzkiej natury i społeczeństwa. Jego zainteresowanie fizjonomią świadczyło o próbie zrozumienia motywacji ludzkich zachowań, choć z perspektywy współczesnej nauki – nietrafnym podejściem.

Ciekawostki i anegdoty z życia Edgara Degas

Kolekcjonerstwo i stosunek do natury

Edgar Degas był zapalonym kolekcjonerem sztuki, gromadząc dzieła takich mistrzów jak El Greco, Manet, Pissarro, Cézanne, Gauguin, a nawet Van Gogh. Jego prywatna kolekcja świadczyła o jego wyrafinowanym guście i szerokich horyzontach artystycznych. Miał również specyficzne podejście do natury – szydził z artystów malujących w plenerze, uważając taką pracę za mało wartościową w porównaniu ze studiami w pracowni. Twierdził, że gdyby był rządem, powołałby specjalną brygadę żandarmów do pilnowania artystów malujących na zewnątrz, co podkreśla jego przekonanie o wyższości pracy studyjnej i kontroli nad procesem twórczym.

Relacja z Mary Cassatt i inspiracje

Degas utrzymywał bliską, choć skomplikowaną relację z amerykańską malarką Mary Cassatt. Oboje wzajemnie na siebie wpływali artystycznie, co zaowocowało wymianą inspiracji i pomysłów. Często odwiedzał operę, nie tylko jako widz, ale przede wszystkim jako obserwator życia za kulisami. Te obserwacje dostarczały mu materiału do setek szkiców i obrazów, ukazując świat baletu z perspektywy, która wykraczała poza sceniczne występy. Jego zainteresowanie kulisami opery pozwoliło mu na uchwycenie autentycznych emocji i dynamiki tego świata.

Nowatorskie podejście do przedstawiania kobiet

Prace Degasa z cyklu „Kąpiące się kobiety” były nowatorskie, ponieważ pokazywały kobiety w intymnych, niepozowanych sytuacjach, bez idealizacji. Artysta z odwagą ukazywał ich codzienne rytuały pielęgnacyjne, podkreślając naturalność i fizyczność kobiecego ciała. Był jednym z pierwszych wielkich artystów, którzy na poważnie zajęli się fotografią, wykorzystując ją jako pomoc w kompozycji obrazów. To połączenie tradycyjnych technik z nowymi technologiami świadczy o jego otwartości na innowacje i poszukiwaniu nowych środków wyrazu artystycznego.

Ostatnie lata życia i podejście do tworzenia

Mimo bogactwa, które posiadał w młodości, pod koniec życia Edgar Degas żył bardzo skromnie. Skupiony wyłącznie na swojej gasnącej wizji i dawnych pracach, poświęcał się kontemplacji i wspominaniu swojej bogatej kariery artystycznej. Jego upór w dążeniu do perfekcji sprawiał, że potrafił latami poprawiać jeden obraz, często odbierając go nabywcom, aby nanieść kolejne zmiany. Choć kojarzony z delikatnością baletu, jego technika była surowa i analityczna, co odzwierciedlało jego precyzyjne podejście do sztuki. Wpływ Degasa na sztukę nowoczesną jest ogromny, szczególnie w zakresie kompozycji i odwagi w przedstawianiu codzienności.

Dziedzictwo i wpływ na sztukę nowoczesną

Rzeźby woskowe Degasa były dla niego formą ćwiczenia, a nie produktem finalnym, co czyni ich pośmiertną sławę paradoksalną. Degas uważał, że „sztuka nie jest tym, co widzisz, ale tym, co pozwalasz zobaczyć innym”, co podkreśla jego filozoficzne podejście do tworzenia dzieł sztuki. Do dziś pozostaje jednym z najdroższych i najchętniej wystawianych artystów w największych galeriach świata. Jego unikalne podejście do kompozycji, odwaga w przedstawianiu codzienności i mistrzostwo w uchwyceniu ruchu, uczyniły go postacią o nieocenionym znaczeniu dla rozwoju sztuki nowoczesnej. Jego dzieła, takie jak obrazy tancerek czy portrety, nadal fascynują widzów swoją dynamiką, realizmem i głębią emocjonalną.

Kluczowe daty z życia i kariery Edgara Degas

Życie i kariera Edgara Degasa obfitowały w ważne wydarzenia, które ukształtowały jego artystyczny dorobek i wpłynęły na rozwój sztuki impresjonistycznej. Poniższe zestawienie chronologiczne przedstawia najważniejsze momenty z jego życia:

• 1834: Narodziny Hilaire-Germain-Edgara De Gas w Paryżu.
• 1855: Rozpoczęcie formalnej edukacji artystycznej w École des Beaux-Arts w Paryżu.
• 1856–1859: Podróże po Włoszech i studia nad dziełami mistrzów renesansu.
• 1865: Debiut w oficjalnym Salonie Paryskim z obrazem „Scena wojenna z okresu średniowiecza”.
• 1866: Wystawienie obrazu „Upadek dżokeja”, sygnalizującego zwrot ku współczesnym tematom.
• 1870: Odkrycie wady wzroku podczas służby w Gwardii Narodowej podczas wojny francusko-pruskiej.
• 1874: Śmierć ojca i odkrycie długów brata René; sprzedaż domu i kolekcji dzieł sztuki.
• 1874–1886: Kluczowa rola w organizacji ośmiu wystaw impresjonistów.
• 1881: Publiczna wystawa rzeźby „Mała czternastoletnia tancerka”, która wywołała skandal.
• Po 1890: Znaczące pogorszenie problemów ze wzrokiem, zmiana technik malarskich na pastele i rzeźbę.
• Około 1912: Całkowite zaprzestanie pracy artystycznej z powodu niemal całkowitej utraty wzroku.
• 1917: Śmierć Edgara Degasa w wieku 83 lat w Paryżu.

Rzeźby Edgara Degasa: Pośmiertne odkrycie

Choć Edgar Degas jest powszechnie znany jako malarz, jego dorobek rzeźbiarski, odkryty w pełni dopiero po jego śmierci, stanowi istotny element jego artystycznego dziedzictwa. Poniżej przedstawiono kluczowe fakty dotyczące jego pracy w tej dziedzinie:

• Okres twórczości rzeźbiarskiej: Lata 80. XIX wieku.
• Publiczna prezentacja za życia: Tylko jedna praca – „Mała czternastoletnia tancerka” (1881).
• Materiały użyte w „Małej czternastoletniej tancerce”: Tiulowa spódniczka, satynowa wstążka, realistyczne przedstawienie młodej dziewczyny.
• Liczba odkrytych rzeźb: Około 150 sztuk.
• Materiały pierwotne: Wosk i glina.
• Liczba odlewów brązowych po śmierci: 74 sztuki.

Warto wiedzieć: Większość rzeźb Edgara Degasa, wykonanych z wosku i gliny, została odkryta w jego pracowni dopiero po jego śmierci w 1917 roku. Były one często traktowane przez artystę jako formy ćwiczeniowe, co czyni ich późniejszą sławę paradoksalną.

Kolekcjonerstwo sztuki przez Edgara Degasa

Edgar Degas był nie tylko twórcą, ale również pasjonatem sztuki i zapalonym kolekcjonerem. Jego prywatna kolekcja świadczy o jego wyrafinowanym guście i szerokich horyzontach artystycznych. Wśród zgromadzonych przez niego dzieł znajdowały się prace wybitnych artystów, co pokazuje jego głębokie zrozumienie i docenienie dla sztuki różnych epok i stylów:

• El Greco
• Manet
• Pissarro
• Cézanne
• Gauguin
• Van Gogh

Ta różnorodność w kolekcjonowanych dziełach podkreśla jego otwartość na różne formy ekspresji artystycznej i jego rolę jako konesera sztuki, który potrafił docenić geniusz innych twórców.

Styl i techniki Edgara Degasa

Styl Edgara Degasa charakteryzuje się unikalnym połączeniem precyzji rysunkowej z ekspresyjnym kolorem, a jego techniki były często innowacyjne. Jego podejście do tworzenia dzieł sztuki było głęboko przemyślane i często eksperymentalne:

• Główne techniki: Malarstwo olejne, rysunek pastelami, grafika, rzeźba, eksperymenty z fotografią.
• Techniki rysunkowe: Mistrzowskie opanowanie linii, skupienie na uchwyceniu ruchu.
• Techniki malarskie: Warstwowe nakładanie pasteli, pozwalające na uzyskanie głębi koloru i ekspresji.
• Eksperymenty: Monotypia, często poprawiana pastelami, tworząca unikalne efekty wizualne.
• Nowatorskie kadrowanie: Inspirowane fotografią, z nietypowymi punktami widzenia i ucinaniem postaci.

Degas potrafił łączyć różne techniki, tworząc dzieła o niezwykłej głębi i wyrazistości. Jego innowacyjne podejście do kompozycji i koloru miało znaczący wpływ na rozwój sztuki nowoczesnej.

Tematyka w twórczości Edgara Degasa

Edgar Degas eksplorował różnorodne tematy w swojej twórczości, koncentrując się na uchwyceniu dynamiki, ruchu i psychologicznej głębi swoich modeli. Jego ulubione motywy odzwierciedlają jego zainteresowanie współczesnym życiem i jego różnorodnymi aspektami:

• Tancerki baletowe: Ponad połowa jego dorobku, ukazująca dyscyplinę, fizyczność i pracę kulisową.
• Kąpiące się kobiety: Intymne, niepozowane sceny ukazujące naturalność i fizyczność kobiecego ciała.
• Wyścigi konne: Dynamika i siła zwierząt w ruchu, uchwycone z charakterystyczną dla Degasa precyzją.
• Portrety: Wyróżniające się głębią psychologiczną, analizujące indywidualne cechy i emocje postaci.

Degas potrafił nadać swoim tematom unikalny charakter, często odchodząc od tradycyjnych wyobrażeń i ukazując je z nowej, zaskakującej perspektywy. Jego prace stanowią fascynujący komentarz do życia społecznego i kultury końca XIX wieku.

Kontrowersje i poglądy edgara degas

Edgar Degas, poza swoim wybitnym talentem artystycznym, był postacią budzącą kontrowersje ze względu na swój charakter i poglądy. Jego postawa często wywoływała dyskusje i wpływała na jego relacje z otoczeniem:

• Charakter: Trudny, kłótliwy, z konserwatywnymi poglądami społecznymi.
• Uprzedzenia: Silne uprzedzenia antysemickie, uwidocznione podczas sprawy Dreyfusa, co doprowadziło do zerwania kontaktów z żydowskimi przyjaciółmi.
• Pseudonaukowe teorie: Analiza „Fizjonomii przestępców” (1881) oparta na wiarze w wrodzoną skłonność do zbrodni.

Te aspekty jego osobowości i przekonań, choć nie definiują jego całego dorobku, stanowią ważny element jego biografii i wpływały na jego relacje z innymi ludźmi oraz na postrzeganie jego postaci.

Ciekawostki i anegdoty z życia edgara degas

Kolekcjonerstwo i stosunek do natury

Edgar Degas był zapalonym kolekcjonerem sztuki, gromadząc dzieła takich mistrzów jak El Greco, Manet, Pissarro, Cézanne, Gauguin, a nawet Van Gogh. Jego prywatna kolekcja świadczyła o jego wyrafinowanym guście i szerokich horyzontach artystycznych. Miał również specyficzne podejście do natury – szydził z artystów malujących w plenerze, uważając taką pracę za mało wartościową w porównaniu ze studiami w pracowni. Twierdził, że gdyby był rządem, powołałby specjalną brygadę żandarmów do pilnowania artystów malujących na zewnątrz, co podkreśla jego przekonanie o wyższości pracy studyjnej i kontroli nad procesem twórczym.

Relacja z Mary Cassatt i inspiracje

Degas utrzymywał bliską, choć skomplikowaną relację z amerykańską malarką Mary Cassatt. Oboje wzajemnie na siebie wpływali artystycznie, co zaowocowało wymianą inspiracji i pomysłów. Często odwiedzał operę, nie tylko jako widz, ale przede wszystkim jako obserwator życia za kulisami. Te obserwacje dostarczały mu materiału do setek szkiców i obrazów, ukazując świat baletu z perspektywy, która wykraczała poza sceniczne występy. Jego zainteresowanie kulisami opery pozwoliło mu na uchwycenie autentycznych emocji i dynamiki tego świata.

Nowatorskie podejście do przedstawiania kobiet

Prace Degasa z cyklu „Kąpiące się kobiety” były nowatorskie, ponieważ pokazywały kobiety w intymnych, niepozowanych sytuacjach, bez idealizacji. Artysta z odwagą ukazywał ich codzienne rytuały pielęgnacyjne, podkreślając naturalność i fizyczność kobiecego ciała. Był jednym z pierwszych wielkich artystów, którzy na poważnie zajęli się fotografią, wykorzystując ją jako pomoc w kompozycji obrazów. To połączenie tradycyjnych technik z nowymi technologiami świadczy o jego otwartości na innowacje i poszukiwaniu nowych środków wyrazu artystycznego.

Ostatnie lata życia i podejście do tworzenia

Mimo bogactwa, które posiadał w młodości, pod koniec życia Edgar Degas żył bardzo skromnie. Skupiony wyłącznie na swojej gasnącej wizji i dawnych pracach, poświęcał się kontemplacji i wspominaniu swojej bogatej kariery artystycznej. Jego upór w dążeniu do perfekcji sprawiał, że potrafił latami poprawiać jeden obraz, często odbierając go nabywcom, aby nanieść kolejne zmiany. Choć kojarzony z delikatnością baletu, jego technika była surowa i analityczna, co odzwierciedlało jego precyzyjne podejście do sztuki. Wpływ Degasa na sztukę nowoczesną jest ogromny, szczególnie w zakresie kompozycji i odwagi w przedstawianiu codzienności.

Dziedzictwo i wpływ na sztukę nowoczesną

Rzeźby woskowe Degasa były dla niego formą ćwiczenia, a nie produktem finalnym, co czyni ich pośmiertną sławę paradoksalną. Degas uważał, że „sztuka nie jest tym, co widzisz, ale tym, co pozwalasz zobaczyć innym”, co podkreśla jego filozoficzne podejście do tworzenia dzieł sztuki. Do dziś pozostaje jednym z najdroższych i najchętniej wystawianych artystów w największych galeriach świata. Jego unikalne podejście do kompozycji, odwaga w przedstawianiu codzienności i mistrzostwo w uchwyceniu ruchu, uczyniły go postacią o nieocenionym znaczeniu dla rozwoju sztuki nowoczesnej. Jego dzieła, takie jak obrazy tancerek czy portrety, nadal fascynują widzów swoją dynamiką, realizmem i głębią emocjonalną.

Kluczowe daty z życia i kariery Edgara Degas

Życie i kariera Edgara Degasa obfitowały w ważne wydarzenia, które ukształtowały jego artystyczny dorobek i wpłynęły na rozwój sztuki impresjonistycznej. Poniższe zestawienie chronologiczne przedstawia najważniejsze momenty z jego życia:

• 1834: Narodziny Hilaire-Germain-Edgara De Gas w Paryżu.
• 1855: Rozpoczęcie formalnej edukacji artystycznej w École des Beaux-Arts w Paryżu.
• 1856–1859: Podróże po Włoszech i studia nad dziełami mistrzów renesansu.
• 1865: Debiut w oficjalnym Salonie Paryskim z obrazem „Scena wojenna z okresu średniowiecza”.
• 1866: Wystawienie obrazu „Upadek dżokeja”, sygnalizującego zwrot ku współczesnym tematom.
• 1870: Odkrycie wady wzroku podczas służby w Gwardii Narodowej podczas wojny francusko-pruskiej.
• 1874: Śmierć ojca i odkrycie długów brata René; sprzedaż domu i kolekcji dzieł sztuki.
• 1874–1886: Kluczowa rola w organizacji ośmiu wystaw impresjonistów.
• 1881: Publiczna wystawa rzeźby „Mała czternastoletnia tancerka”, która wywołała skandal.
• Po 1890: Znaczące pogorszenie problemów ze wzrokiem, zmiana technik malarskich na pastele i rzeźbę.
• Około 1912: Całkowite zaprzestanie pracy artystycznej z powodu niemal całkowitej utraty wzroku.
• 1917: Śmierć Edgara Degasa w wieku 83 lat w Paryżu.

Rzeźby Edgara Degasa: Pośmiertne odkrycie

Choć Edgar Degas jest powszechnie znany jako malarz, jego dorobek rzeźbiarski, odkryty w pełni dopiero po jego śmierci, stanowi istotny element jego artystycznego dziedzictwa. Poniżej przedstawiono kluczowe fakty dotyczące jego pracy w tej dziedzinie:

• Okres twórczości rzeźbiarskiej: Lata 80. XIX wieku.
• Publiczna prezentacja za życia: Tylko jedna praca – „Mała czternastoletnia tancerka” (1881).
• Materiały użyte w „Małej czternastoletniej tancerce”: Tiulowa spódniczka, satynowa wstążka, realistyczne przedstawienie młodej dziewczyny.
• Liczba odkrytych rzeźb: Około 150 sztuk.
• Materiały pierwotne: Wosk i glina.
• Liczba odlewów brązowych po śmierci: 74 sztuki.

Warto wiedzieć: Większość rzeźb Edgara Degasa, wykonanych z wosku i gliny, została odkryta w jego pracowni dopiero po jego śmierci w 1917 roku. Były one często traktowane przez artystę jako formy ćwiczeniowe, co czyni ich późniejszą sławę paradoksalną.

Kolekcjonerstwo sztuki przez Edgara Degasa

Edgar Degas był nie tylko twórcą, ale również pasjonatem sztuki i zapalonym kolekcjonerem. Jego prywatna kolekcja świadczy o jego wyrafinowanym guście i szerokich horyzontach artystycznych. Wśród zgromadzonych przez niego dzieł znajdowały się prace wybitnych artystów, co pokazuje jego głębokie zrozumienie i docenienie dla sztuki różnych epok i stylów:

• El Greco
• Manet
• Pissarro
• Cézanne
• Gauguin
• Van Gogh

Ta różnorodność w kolekcjonowanych dziełach podkreśla jego otwartość na różne formy ekspresji artystycznej i jego rolę jako konesera sztuki, który potrafił docenić geniusz innych twórców.

Styl i techniki Edgara Degasa

Styl Edgara Degasa charakteryzuje się unikalnym połączeniem precyzji rysunkowej z ekspresyjnym kolorem, a jego techniki były często innowacyjne. Jego podejście do tworzenia dzieł sztuki było głęboko przemyślane i często eksperymentalne:

• Główne techniki: Malarstwo olejne, rysunek pastelami, grafika, rzeźba, eksperymenty z fotografią.
• Techniki rysunkowe: Mistrzowskie opanowanie linii, skupienie na uchwyceniu ruchu.
• Techniki malarskie: Warstwowe nakładanie pasteli, pozwalające na uzyskanie głębi koloru i ekspresji.
• Eksperymenty: Monotypia, często poprawiana pastelami, tworząca unikalne efekty wizualne.
• Nowatorskie kadrowanie: Inspirowane fotografią, z nietypowymi punktami widzenia i ucinaniem postaci.

Degas potrafił łączyć różne techniki, tworząc dzieła o niezwykłej głębi i wyrazistości. Jego innowacyjne podejście do kompozycji i koloru miało znaczący wpływ na rozwój sztuki nowoczesnej.

Tematyka w twórczości Edgara Degasa

Edgar Degas eksplorował różnorodne tematy w swojej twórczości, koncentrując się na uchwyceniu dynamiki, ruchu i psychologicznej głębi swoich modeli. Jego ulubione motywy odzwierciedlają jego zainteresowanie współczesnym życiem i jego różnorodnymi aspektami:

• Tancerki baletowe: Ponad połowa jego dorobku, ukazująca dyscyplinę, fizyczność i pracę kulisową.
• Kąpiące się kobiety: Intymne, niepozowane sceny ukazujące naturalność i fizyczność kobiecego ciała.
• Wyścigi konne: Dynamika i siła zwierząt w ruchu, uchwycone z charakterystyczną dla Degasa precyzją.
• Portrety: Wyróżniające się głębią psychologiczną, analizujące indywidualne cechy i emocje postaci.

Degas potrafił nadać swoim tematom unikalny charakter, często odchodząc od tradycyjnych wyobrażeń i ukazując je z nowej, zaskakującej perspektywy. Jego prace stanowią fascynujący komentarz do życia społecznego i kultury końca XIX wieku.

Kontrowersje i poglądy edgara degas

Edgar Degas, poza swoim wybitnym talentem artystycznym, był postacią budzącą kontrowersje ze względu na swój charakter i poglądy. Jego postawa często wywoływała dyskusje i wpływała na jego relacje z otoczeniem:

• Charakter: Trudny, kłótliwy, z konserwatywnymi poglądami społecznymi.
• Uprzedzenia: Silne uprzedzenia antysemickie, uwidocznione podczas sprawy Dreyfusa, co doprowadziło do zerwania kontaktów z żydowskimi przyjaciółmi.
• Pseudonaukowe teorie: Analiza „Fizjonomii przestępców” (1881) oparta na wiarze w wrodzoną skłonność do zbrodni.

Te aspekty jego osobowości i przekonań, choć nie definiują jego całego dorobku, stanowią ważny element jego biografii i wpływały na jego relacje z innymi ludźmi oraz na postrzeganie jego postaci.

Ciekawostki i anegdoty z życia edgara degas

Kolekcjonerstwo i stosunek do natury

Edgar Degas był zapalonym kolekcjonerem sztuki, gromadząc dzieła takich mistrzów jak El Greco, Manet, Pissarro, Cézanne, Gauguin, a nawet Van Gogh. Jego prywatna kolekcja świadczyła o jego wyrafinowanym guście i szerokich horyzontach artystycznych. Miał również specyficzne podejście do natury – szydził z artystów malujących w plenerze, uważając taką pracę za mało wartościową w porównaniu ze studiami w pracowni. Twierdził, że gdyby był rządem, powołałby specjalną brygadę żandarmów do pilnowania artystów malujących na zewnątrz, co podkreśla jego przekonanie o wyższości pracy studyjnej i kontroli nad procesem twórczym.

Relacja z Mary Cassatt i inspiracje

Degas utrzymywał bliską, choć skomplikowaną relację z amerykańską malarką Mary Cassatt. Oboje wzajemnie na siebie wpływali artystycznie, co zaowocowało wymianą inspiracji i pomysłów. Często odwiedzał operę, nie tylko jako widz, ale przede wszystkim jako obserwator życia za kulisami. Te obserwacje dostarczały mu materiału do setek szkiców i obrazów, ukazując świat baletu z perspektywy, która wykraczała poza sceniczne występy. Jego zainteresowanie kulisami opery pozwoliło mu na uchwycenie autentycznych emocji i dynamiki tego świata.

Nowatorskie podejście do przedstawiania kobiet

Prace Degasa z cyklu „Kąpiące się kobiety” były nowatorskie, ponieważ pokazywały kobiety w intymnych, niepozowanych sytuacjach, bez idealizacji. Artysta z odwagą ukazywał ich codzienne rytuały pielęgnacyjne, podkreślając naturalność i fizyczność kobiecego ciała. Był jednym z pierwszych wielkich artystów, którzy na poważnie zajęli się fotografią, wykorzystując ją jako pomoc w kompozycji obrazów. To połączenie tradycyjnych technik z nowymi technologiami świadczy o jego otwartości na innowacje i poszukiwaniu nowych środków wyrazu artystycznego.

Ostatnie lata życia i podejście do tworzenia

Mimo bogactwa, które posiadał w młodości, pod koniec życia Edgar Degas żył bardzo skromnie. Skupiony wyłącznie na swojej gasnącej wizji i dawnych pracach, poświęcał się kontemplacji i wspominaniu swojej bogatej kariery artystycznej. Jego upór w dążeniu do perfekcji sprawiał, że potrafił latami poprawiać jeden obraz, często odbierając go nabywcom, aby nanieść kolejne zmiany. Choć kojarzony z delikatnością baletu, jego technika była surowa i analityczna, co odzwierciedlało jego precyzyjne podejście do sztuki. Wpływ Degasa na sztukę nowoczesną jest ogromny, szczególnie w zakresie kompozycji i odwagi w przedstawianiu codzienności.

Dziedzictwo i wpływ na sztukę nowoczesną

Rzeźby woskowe Degasa były dla niego formą ćwiczenia, a nie produktem finalnym, co czyni ich pośmiertną sławę paradoksalną. Degas uważał, że „sztuka nie jest tym, co widzisz, ale tym, co pozwalasz zobaczyć innym”, co podkreśla jego filozoficzne podejście do tworzenia dzieł sztuki. Do dziś pozostaje jednym z najdroższych i najchętniej wystawianych artystów w największych galeriach świata. Jego unikalne podejście do kompozycji, odwaga w przedstawianiu codzienności i mistrzostwo w uchwyceniu ruchu, uczyniły go postacią o nieocenionym znaczeniu dla rozwoju sztuki nowoczesnej. Jego dzieła, takie jak obrazy tancerek czy portrety, nadal fascynują widzów swoją dynamiką, realizmem i głębią emocjonalną.

Kluczowe daty z życia i kariery Edgara Degas

Życie i kariera Edgara Degasa obfitowały w ważne wydarzenia, które ukształtowały jego artystyczny dorobek i wpłynęły na rozwój sztuki impresjonistycznej. Poniższe zestawienie chronologiczne przedstawia najważniejsze momenty z jego życia:

• 1834: Narodziny Hilaire-Germain-Edgara De Gas w Paryżu.
• 1855: Rozpoczęcie formalnej edukacji artystycznej w École des Beaux-Arts w Paryżu.
• 1856–1859: Podróże po Włoszech i studia nad dziełami mistrzów renesansu.
• 1865: Debiut w oficjalnym Salonie Paryskim z obrazem „Scena wojenna z okresu średniowiecza”.
• 1866: Wystawienie obrazu „Upadek dżokeja”, sygnalizującego zwrot ku współczesnym tematom.
• 1870: Odkrycie wady wzroku podczas służby w Gwardii Narodowej podczas wojny francusko-pruskiej.
• 1874: Śmierć ojca i odkrycie długów brata René; sprzedaż domu i kolekcji dzieł sztuki.
• 1874–1886: Kluczowa rola w organizacji ośmiu wystaw impresjonistów.
• 1881: Publiczna wystawa rzeźby „Mała czternastoletnia tancerka”, która wywołała skandal.
• Po 1890: Znaczące pogorszenie problemów ze wzrokiem, zmiana technik malarskich na pastele i rzeźbę.
• Około 1912: Całkowite zaprzestanie pracy artystycznej z powodu niemal całkowitej utraty wzroku.
• 1917: Śmierć Edgara Degasa w wieku 83 lat w Paryżu.

Rzeźby Edgara Degasa: Pośmiertne odkrycie

Choć Edgar Degas jest powszechnie znany jako malarz, jego dorobek rzeźbiarski, odkryty w pełni dopiero po jego śmierci, stanowi istotny element jego artystycznego dziedzictwa. Poniżej przedstawiono kluczowe fakty dotyczące jego pracy w tej dziedzinie:

• Okres twórczości rzeźbiarskiej: Lata 80. XIX wieku.
• Publiczna prezentacja za życia: Tylko jedna praca – „Mała czternastoletnia tancerka” (1881).
• Materiały użyte w „Małej czternastoletniej tancerce”: Tiulowa spódniczka, satynowa wstążka, realistyczne przedstawienie młodej dziewczyny.
• Liczba odkrytych rzeźb: Około 150 sztuk.
• Materiały pierwotne: Wosk i glina.
• Liczba odlewów brązowych po śmierci: 74 sztuki.

Warto wiedzieć: Większość rzeźb Edgara Degasa, wykonanych z wosku i gliny, została odkryta w jego pracowni dopiero po jego śmierci w 1917 roku. Były one często traktowane przez artystę jako formy ćwiczeniowe, co czyni ich późniejszą sławę paradoksalną.

Kolekcjonerstwo sztuki przez Edgara Degasa

Edgar Degas był nie tylko twórcą, ale również pasjonatem sztuki i zapalonym kolekcjonerem. Jego prywatna kolekcja świadczy o jego wyrafinowanym guście i szerokich horyzontach artystycznych. Wśród zgromadzonych przez niego dzieł znajdowały się prace wybitnych artystów, co pokazuje jego głębokie zrozumienie i docenienie dla sztuki różnych epok i stylów:

• El Greco
• Manet
• Pissarro
• Cézanne
• Gauguin
• Van Gogh

Ta różnorodność w kolekcjonowanych dziełach podkreśla jego otwartość na różne formy ekspresji artystycznej i jego rolę jako konesera sztuki, który potrafił docenić geniusz innych twórców.

Styl i techniki Edgara Degasa

Styl Edgara Degasa charakteryzuje się unikalnym połączeniem precyzji rysunkowej z ekspresyjnym kolorem, a jego techniki były często innowacyjne. Jego podejście do tworzenia dzieł sztuki było głęboko przemyślane i często eksperymentalne:

• Główne techniki: Malarstwo olejne, rysunek pastelami, grafika, rzeźba, eksperymenty z fotografią.
• Techniki rysunkowe: Mistrzowskie opanowanie linii, skupienie na uchwyceniu ruchu.
• Techniki malarskie: Warstwowe nakładanie pasteli, pozwalające na uzyskanie głębi koloru i ekspresji.
• Eksperymenty: Monotypia, często poprawiana pastelami, tworząca unikalne efekty wizualne.
• Nowatorskie kadrowanie: Inspirowane fotografią, z nietypowymi punktami widzenia i ucinaniem postaci.

Degas potrafił łączyć różne techniki, tworząc dzieła o niezwykłej głębi i wyrazistości. Jego innowacyjne podejście do kompozycji i koloru miało znaczący wpływ na rozwój sztuki nowoczesnej.

Tematyka w twórczości Edgara Degasa

Edgar Degas eksplorował różnorodne tematy w swojej twórczości, koncentrując się na uchwyceniu dynamiki, ruchu i psychologicznej głębi swoich modeli. Jego ulubione motywy odzwierciedlają jego zainteresowanie współczesnym życiem i jego różnorodnymi aspektami:

• Tancerki baletowe: Ponad połowa jego dorobku, ukazująca dyscyplinę, fizyczność i pracę kulisową.
• Kąpiące się kobiety: Intymne, niepozowane sceny ukazujące naturalność i fizyczność kobiecego ciała.
• Wyścigi konne: Dynamika i siła zwierząt w ruchu, uchwycone z charakterystyczną dla Degasa precyzją.
• Portrety: Wyróżniające się głębią psychologiczną, analizujące indywidualne cechy i emocje postaci.

Degas potrafił nadać swoim tematom unikalny charakter, często odchodząc od tradycyjnych wyobrażeń i ukazując je z nowej, zaskakującej perspektywy. Jego prace stanowią fascynujący komentarz do życia społecznego i kultury końca XIX wieku.

Kontrowersje i poglądy edgara degas

Edgar Degas, poza swoim wybitnym talentem artystycznym, był postacią budzącą kontrowersje ze względu na swój charakter i poglądy. Jego postawa często wywoływała dyskusje i wpływała na jego relacje z otoczeniem:

• Charakter: Trudny, kłótliwy, z konserwatywnymi poglądami społecznymi.
• Uprzedzenia: Silne uprzedzenia antysemickie, uwidocznione podczas sprawy Dreyfusa, co doprowadziło do zerwania kontaktów z żydowskimi przyjaciółmi.
• Pseudonaukowe teorie: Analiza „Fizjonomii przestępców” (1881) oparta na wiarze w wrodzoną skłonność do zbrodni.

Te aspekty jego osobowości i przekonań, choć nie definiują jego całego dorobku, stanowią ważny element jego biografii i wpływały na jego relacje z innymi ludźmi oraz na postrzeganie jego postaci.

Ciekawostki i anegdoty z życia edgara degas

Kolekcjonerstwo i stosunek do natury

Edgar Degas był zapalonym kolekcjonerem sztuki, gromadząc dzieła takich mistrzów jak El Greco, Manet, Pissarro, Cézanne, Gauguin, a nawet Van Gogh. Jego prywatna kolekcja świadczyła o jego wyrafinowanym guście i szerokich horyzontach artystycznych. Miał również specyficzne podej

Często Zadawane Pytania (FAQ)

Źródła:
https://en.wikipedia.org/wiki/Edgar_Degas