Louis Renault: Motoryzacja, przemysłowiec z Billancourt

2

Louis Renault, urodzony 12 lutego 1877 roku w Paryżu, był francuskim przemysłowcem i wizjonerem, który na zawsze odcisnął swoje piętno na historii motoryzacji. Jako jeden z kluczowych pionierów światowego przemysłu samochodowego, współzałożyciel słynnej marki Renault, zasłynął z licznych innowacji technicznych, które zrewolucjonizowały sposób, w jaki poruszamy się po świecie. Jego życie, naznaczone zarówno spektakularnymi sukcesami inżynierskimi, jak i tragicznymi wydarzeniami, zakończyło się w burzliwych okolicznościach pod koniec II wojny światowej. Louis Renault, na jesieni 1944 roku, miał 67 lat, kiedy zmarł w klinice Saint-Jean-de-Dieu w Paryżu, pogrążony w śpiączce i oczekujący na proces w sprawie oskarżeń o kolaborację.

Najważniejsze fakty:

• Wiek: Na październik 1944 roku miał 67 lat.
• Żona/Mąż: Christiane Boullaire
• Dzieci: Syn (imię niepodane w tekście)
• Zawód: Przemysłowiec, inżynier, wynalazca
• Główne osiągnięcie: Współzałożenie firmy Renault i wprowadzenie rewolucyjnych innowacji w przemyśle samochodowym.

Podstawowe informacje o Louisie Renault

Louis Renault przyszedł na świat 12 lutego 1877 roku w Paryżu, jako czwarte z sześciorga dzieci Alfreda i Berthe Renault. Pochodził z zamożnej rodziny, co zapewniło mu możliwość rozwijania swoich technicznych pasji od najmłodszych lat. Choć uczęszczał do prestiżowego Lycée Condorcet, jego serce biło mocniej dla warsztatu. Godziny spędzone nad silnikami parowymi Serpollet i eksperymenty w rodzinnej szopie w Billancourt z silnikami Panhard stały się fundamentem jego przyszłej kariery. Jego fascynacja mechaniką i inżynierią była oczywista już od najmłodszych lat. Zmarł 24 października 1944 roku w wieku 67 lat w klinice Saint-Jean-de-Dieu w Paryżu. Jego śmierć nastąpiła w stanie śpiączki, w okresie oczekiwania na proces dotyczący zarzutów o kolaborację z nazistami.

Życie prywatne Louisa Renault

26 września 1918 roku, w wieku 40 lat, Louis Renault poślubił 21-letnią Christiane Boullaire, siostrę znanego francuskiego malarza Jacques’a Boullaire’a. Po jego śmierci Christiane aktywnie walczyła o oczyszczenie jego imienia. Firma Renault nie byłaby tym, czym jest dzisiaj, bez zaangażowania braci Louisa: Marcela i Fernanda, którzy zajmowali się aspektami administracyjnymi i biznesowymi, podczas gdy Louis skupiał się na inżynierii. Tragiczna śmierć Marcela w wyścigu Paryż-Madryt w 1903 roku była głębokim ciosem dla rodziny i firmy. Louis Renault żył w luksusie, posiadając okazały dom przy Avenue Foch w Paryżu oraz ogromną posiadłość Chateau Herqueville w Normandii, liczącą 4000 hektarów. Na jego życzenie nawet lokalny ratusz został przeniesiony, aby nie zakłócać spokoju jego rozległej posiadłości.

Kariera i działalność przemysłowa Louisa Renault

Przełomem w karierze Louisa Renault było stworzenie w 1898 roku własnego pojazdu. Zmodyfikował trójkołowiec De Dion-Bouton, wprowadzając rewolucyjny wał napędowy z przegubami uniwersalnymi oraz pierwszą na świecie trzybiegową skrzynię biegów z biegiem wstecznym. Te innowacje, opatentowane rok później, zrewolucjonizowały napęd pojazdów. 24 grudnia 1898 roku, podczas zakładu z przyjaciółmi, Louis Renault udowodnił wyższość swojego pojazdu „Voiturette” nad innymi, wjeżdżając na strome wzgórze Rue Lepic na Montmartre. To zwycięstwo zaowocowało pierwszymi 13 zamówieniami. 25 lutego 1899 roku, dzięki jego wizjonerstwu i wsparciu braci, powstała spółka Renault Frères, która szybko stała się potęgą motoryzacyjną. Podczas I wojny światowej fabryki Renault pracowały na pełnych obrotach, produkując masowo amunicję. Louis Renault zaprojektował również czołg Renault FT, pierwszy czołg o nowoczesnej konfiguracji, który znacząco wpłynął na taktykę wojskową. Louis Renault pozostawał aktywnym wynalazcą do 1942 roku, pracując nad rozwiązaniami takimi jak hydrauliczne amortyzatory, nowoczesne hamulce bębnowe czy system zapłonu sprężonym gazem, które są stosowane do dziś.

Kluczowe innowacje techniczne Louisa Renault:

• Rewolucyjny wał napędowy z przegubami uniwersalnymi
• Trzybiegowa skrzynia biegów z biegiem wstecznym
• Hydrauliczne amortyzatory
• Nowoczesne hamulce bębnowe
• System zapłonu sprężonym gazem

Louis Renault był jednym z pierwszych przedsiębiorców, którzy wdrożyli zintegrowaną produkcję, obejmującą zarówno projektowanie, jak i masową produkcję pojazdów.

Nagrody i osiągnięcia Louisa Renault

Za zasługi dla Francji podczas I wojny światowej, Louis Renault został uhonorowany Krzyżem Wielkim Legii Honorowej, najwyższym francuskim odznaczeniem państwowym. Niestety, po zajęciu Francji przez Niemców, odznaczenie to zostało mu odebrane przez kolaboracyjny rząd Vichy. Louis Renault jest powszechnie uznawany za jednego z głównych pionierów światowego przemysłu samochodowego. Jego nazwisko do dziś nosi jedna z największych marek motoryzacyjnych na świecie, świadcząc o jego trwałym wpływie na rozwój motoryzacji.

Majątek i finanse Louisa Renault

Po śmierci Louisa Renault w 1944 roku, tymczasowy rząd Francji pod wodzą Charlesa de Gaulle’a podjął decyzję o nacjonalizacji jego firmy, przejmując 95% akcji należących do żony i syna bez wypłaty odszkodowania. Ostatnią wolą Louisa Renault było zapisanie firmy jej 40 000 pracownikom, jednak ten szlachetny gest nie mógł zostać zrealizowany ze względu na wcześniejszą konfiskatę majątku przez państwo. Ta sytuacja rzuca cień na dziedzictwo Louisa Renault, podkreślając złożoność jego relacji z państwem i jego wizji przyszłości firmy.

Osobowość i charakter Louisa Renault

Louis Renault był postacią złożoną. Wśród robotników jego fabryk zyskał przydomek „ogre de Billancourt” (ogrem z Billancourt), co świadczyło o jego trudnym charakterze i autorytarnym stylu zarządzania. Magazyn „Time” opisał go jako człowieka genialnego, ale jednocześnie brutalnego, apodyktycznego i niecierpliwego. Jego poglądy polityczne były silnie prawicowe, a Louis Renault wykazywał znaczną niechęć do komunizmu i związków zawodowych. Z biegiem lat jego osobowość stawała się coraz bardziej rekluzywna i paranoiczna. Prowadził również zaciekłą i osobistą walkę z André Citroënem, innym ważnym przemysłowcem. Renault pogardliwie nazywał swojego rywala „małym Żydem”, co świadczy o jego skłonnościach antysemickich i bezwzględności w biznesie.

Charakterystyka Louisa Renault:

• Genialny wynalazca i przedsiębiorca
• Trudny charakter, apodyktyczny
• Poglądy prawicowe, niechęć do komunizmu
• Skłonności paranoiczne
• Bezwzględna rywalizacja z konkurencją

Stan zdrowia Louisa Renault

Pod koniec 1942 roku stan zdrowia Louisa Renault zaczął drastycznie się pogarszać. Cierpiał na niewydolność nerek, a w wyniku komplikacji doznał afazji, która całkowicie odebrała mu zdolność mówienia i pisania. W momencie aresztowania w 1944 roku był już ciężko chory. Relacje świadków i późniejsze badania sugerują, że był bity i torturowany przez strażników w więzieniu Fresnes, co miało znacząco przyspieszyć jego śmierć. Okoliczności jego śmierci budzą poważne wątpliwości i są przedmiotem kontrowersji.

Kontrowersje i skandale związane z Louisem Renault

Louis Renault znalazł się w centrum poważnych kontrowersji związanych z jego działalnością podczas II wojny światowej. Zarzucono mu, że w latach 1940–1944 wyprodukował dla Wehrmachtu ponad 34 000 pojazdów. Renault bronił się, twierdząc, że działał na polecenie rządu Vichy, a jego celem było ratowanie fabryk przed wywiezieniem do Niemiec i utrzymanie miejsc pracy. Szczególne kontrowersje budziła jego osobista wizyta u Adolfa Hitlera w 1938 roku. Oficjalnie Louis Renault zmarł na uremię, jednak ekshumacja zwłok w 1956 roku oraz badania zdjęć rentgenowskich wykazały złamanie kręgu szyjnego. Te odkrycia wspierają tezę o jego śmiertelnym pobiciu w więzieniu Fresnes. Według biografa Anthony’ego Rhodesa, Renault miał mawiać o Niemcach: „Lepiej dać im masło, bo inaczej zabiorą krowy”, co miało tłumaczyć jego strategię przetrwania firmy pod okupacją i minimalizowania szkód.

Kluczowe zarzuty i kontrowersje:

• Produkcja pojazdów dla Wehrmachtu w latach 1940–1944.
• Wizyta u Adolfa Hitlera w 1938 roku.
• Niewyjaśnione okoliczności śmierci i podejrzenia o pobicie w więzieniu Fresnes.
• Możliwy sabotaż produkcji dla Niemców.

Mimo oskarżeń o kolaborację, Louis Renault zawsze twierdził, że działał w najlepszym interesie Francji i jej przemysłu w trudnych czasach wojny.

Ciekawostki z życia Louisa Renault

Podczas I wojny światowej Louis Renault zaproponował metodę produkcji pocisków 75 mm, która okazała się wadliwa. Pociski pękały u podstawy, co w 1915 roku doprowadziło do zniszczenia 600 francuskich dział. Jego podejście do potencjalnego okupanta było pragmatyczne, choć dla wielu kontrowersyjne. Według słów biografa Anthony’ego Rhodesa, Renault miał mawiać o Niemcach: „Lepiej dać im masło, bo inaczej zabiorą krowy”. Te słowa miały ilustrować jego strategię przetrwania firmy pod okupacją, która polegała na ustępstwach, aby uniknąć większych strat.

Podsumowując, Louis Renault pozostaje postacią tragiczną – geniuszem w dziedzinie motoryzacji, którego późniejsze lata i śmierć naznaczone były kontrowersjami, przypominając o złożoności historii i ludzkich wyborów w ekstremalnych warunkach. Jego dziedzictwo żyje w innowacjach, które do dziś kształtują świat motoryzacji.

Często Zadawane Pytania (FAQ)

Źródła:
https://en.wikipedia.org/wiki/Louis_Renault_(industrialist)