Roy Orbison: Greatest singer in the world? Pożar i strata synów.

3

Roy Orbison, legendarny amerykański piosenkarz i autor tekstów, znany ze swojego charakterystycznego, głębokiego głosu i unikalnego, melancholijnego stylu, na dzień dzisiejszy ma 88 lat. Urodził się 23 kwietnia 1936 roku. Jego kariera, która obejmuje wiele dekad, przyniosła mu status ikony muzyki rock and rollowej i liczne nagrody, w tym sześć statuetek Grammy. Mimo osobistych tragedii, takich jak śmierć pierwszej żony, Orbison pozostawił po sobie trwałe dziedzictwo muzyczne, które inspiruje kolejne pokolenia artystów.

Roy Kelton Orbison, którego charakterystyczny wizerunek – ubrany na czarno, w ciemnych okularach i o minimalnej ruchliwości scenicznej – stał się jego znakiem rozpoznawczym, urodził się 23 kwietnia 1936 roku w Vernon w stanie Teksas. Jego unikalny styl, wzmocniony przez problemy ze wzrokiem od dzieciństwa, które wymagały noszenia grubych okularów korekcyjnych, budował aurę tajemniczości i melancholii otaczającą jego twórczość. Orbison, który w wieku 52 lat zmarł 6 grudnia 1988 roku, znajdował się u progu wielkiego odrodzenia swojej kariery, co podkreśla jego nieprzemijający wpływ na świat muzyki. Jego życie osobiste, naznaczone tragediami, stanowi integralną część jego barwnej biografii, która nadal fascynuje fanów na całym świecie.

Najważniejsze fakty:

• Wiek: 88 lat (stan na maj 2024)
• Żona/Mąż: Claudette Frady, Barbara Orbison
• Dzieci: Roy Jr., Anthony, Wesley
• Zawód: Piosenkarz, autor tekstów, muzyk
• Główne osiągnięcie: Status ikony muzyki rock and rollowej, sześć nagród Grammy

Podstawowe informacje o Royu Orbisonie

Dane biograficzne i wizerunek sceniczny

Roy Kelton Orbison urodził się 23 kwietnia 1936 roku w Vernon w stanie Teksas. Od najmłodszych lat jego życie było kształtowane przez muzykę i charakterystyczny wizerunek, który z czasem stał się jego znakiem rozpoznawczym. Orbison był znany z unikalnego, statycznego stylu występów – podczas koncertów poruszał się minimalnie, ubrany zawsze na czarno. Ta konsekwencja w ubiorze, w połączeniu z farbowanymi na czarno włosami i ciemnymi okularami przeciwsłonecznymi, tworzyła niezwykłą aurę tajemniczości i melancholii, która towarzyszyła jego muzyce. Ten wyrazisty wizerunek sceniczny stał się integralną częścią jego artystycznej tożsamości, odróżniając go od innych artystów epoki rock and rolla.

Wada wzroku od dzieciństwa

Problemy ze wzrokiem towarzyszyły Royowi Orbisonowi od najwcześniejszych lat życia. Ze względu na poważne wady wzroku, już od czwartego roku życia musiał nosić grube okulary korekcyjne. Ta konieczność noszenia okularów stała się kluczowym elementem jego charakterystycznego wyglądu. W późniejszych latach, aby podkreślić swoją sceniczną tajemniczość i zatuszować niedoskonałości wzroku, zaczął nosić ciemne okulary przeciwsłoneczne, które stały się jego nieodłącznym atrybutem. Ta cecha fizyczna, w połączeniu z jego unikalnym stylem wykonawczym, przyczyniła się do stworzenia wizerunku artysty o niezwykłej głębi i emocjonalnym przekazie.

Życie prywatne Roya Orbisona

Rodzina i związki

Życie osobiste Roya Orbisona było naznaczone zarówno miłością, jak i głębokimi tragediami. Jego związki stanowiły ważny element jego życia i często znajdowały odzwierciedlenie w jego twórczości. Historie miłosne i bolesne straty wpłynęły na emocjonalny charakter jego piosenek, czyniąc je uniwersalnymi i poruszającymi dla słuchaczy na całym świecie. Szczególnie bolesne doświadczenia związane z utratą bliskich odcisnęły piętno na jego życiu i karierze, ale jednocześnie podkreśliły jego niezwykłą siłę i determinację w kontynuowaniu artystycznej drogi.

Małżeństwo z Claudette Frady

W 1957 roku Roy Orbison poślubił Claudette Frady. Ich związek był niezwykle burzliwy – para rozwiodła się w 1964 roku, by ponownie zawrzeć związek małżeński w 1965 roku. Niestety, ich wspólne szczęście nie trwało długo. Rok po ponownym ślubie, w 1966 roku, Claudette zginęła tragicznie w wypadku motocyklowym. Ta strata była druzgocącym ciosem dla Orbisona, głęboko wpływając na jego życie i twórczość. Jej imię pojawia się w tytułach jego utworów, takich jak napisana przez niego piosenka „Claudette”, co świadczy o głębokim uczuciu, jakim ją darzył.

Małżeństwo z Barbarą Orbison

Po tragicznej śmierci Claudette, Roy Orbison odnalazł szczęście u boku Barbary Wellhöner Jakobs. Ich małżeństwo zawarte w 1969 roku trwało aż do śmierci artysty w 1988 roku. Barbara była dla niego ostoją i wsparciem przez wiele lat, towarzysząc mu w trudnych momentach kariery i życia osobistego. Ich związek stanowił ważny rozdział w jego życiu, oferując stabilność i miłość po bolesnych przeżyciach z przeszłości. Barbara Orbison była jego żoną przez blisko dwie dekady, pozostając przy nim do samego końca.

Trudne warunki dorastania

Młodość Roya Orbisona upłynęła w trudnych warunkach, które ukształtowały jego charakter i spojrzenie na świat. W 1946 roku rodzina Orbisonów przeprowadziła się do Wink w Teksasie. Opisywał to miejsce jako surowe i pozbawione perspektyw. Ta rzeczywistość była dla niego przytłaczająca, a on sam wyrażał wielką ulgę, gdy w końcu udało mu się opuścić to opustoszałe miasto. Doświadczenia z dzieciństwa i młodości w Teksasie, w tym życie w trudnych warunkach, z pewnością wpłynęły na jego wrażliwość i głębię emocjonalną, która później znalazła wyraz w jego poruszających utworach.

Kariera muzyczna i początki Roya Orbisona

Pierwsze kroki w muzyce

Muzyczna podróż Roya Orbisona rozpoczęła się już w bardzo młodym wieku. Na szóste urodziny otrzymał od swojego ojca pierwszą gitarę. Naukę gry na instrumencie pobierał zarówno od taty, jak i od starszego brata. To właśnie te wczesne lekcje sprawiły, że już w wieku siedmiu lat muzyka stała się centralnym punktem jego życia. Ta pasja do dźwięków i rytmów była od początku tak silna, że nie opuszczała go przez całe życie, prowadząc go do zdobycia światowej sławy.

Wczesne występy radiowe i zespół

Karierę medialną Roy Orbison rozpoczął bardzo wcześnie, już w wieku ośmiu lat śpiewał w lokalnym radiu. Jego talent i charyzma zostały szybko dostrzeżone, a pod koniec lat 40. XX wieku został gospodarzem własnego programu radiowego. W 1949 roku, mając zaledwie 13 lat, założył swój pierwszy zespół, który nazwał Wink Westerners. Grupa ta wykonywała standardy country i jazz swingowy, co świadczy o szerokich zainteresowaniach muzycznych młodego artysty. Występy z Wink Westerners były cennym etapem w jego rozwoju, kształtując jego umiejętności sceniczne i muzyczne.

Warto wiedzieć: Zespół Wink Westerners, założony przez 13-letniego Roya Orbisona w 1949 roku, grał standardy country i jazz swingowy.

Edukacja i wybór kariery

Po ukończeniu szkoły średniej w 1954 roku, Roy Orbison zapisał się na North Texas State College. Początkowo planował studiować geologię, traktując ją jako „plan awaryjny” na wypadek, gdyby kariera muzyczna nie wypaliła. Jednak jego serce i umysł były już w pełni oddane muzyce. Rzucił studia, aby w pełni poświęcić się karierze muzycznej, podejmując ryzyko, które okazało się w pełni uzasadnione.

Wpływ Elvisa Presleya

Jednym z kluczowych momentów w kształtowaniu wizerunku scenicznego Roya Orbisona był moment, gdy w 1954 roku zobaczył występ Elvisa Presleya. Był pod ogromnym wrażeniem jego ekspresji scenicznej i energii. Ten widok początkowo skłonił Orbisona do bardziej energicznych występów, próbując naśladować styl charyzmatycznego Króla Rock and Rolla. Jednak z czasem wypracował swój własny, unikalny styl – statyczny i powściągliwy, który stał się jego znakiem rozpoznawczym. Wpływ Elvisa Presleya był więc znaczący, choć ostatecznie doprowadził do wykształcenia przez Orbisona własnej, niepowtarzalnej artystycznej tożsamości.

Współpraca z Sun Records

Przełom w karierze Roya Orbisona nastąpił w 1956 roku, kiedy to został zakontraktowany przez słynną wytwórnię Sun Records. Aranżacji tego kontraktu dokonał Sam Phillips, legendarny producent. Namowy Johnny’ego Casha odegrały kluczową rolę w tym, aby Phillips zwrócił uwagę na talent Orbisona. Jego pierwszy nagrany tam utwór, „Ooby Dooby”, okazał się ogromnym sukcesem komercyjnym, sprzedając się w nakładzie 200 000 egzemplarzy.

Warto wiedzieć: Pierwszy utwór Roya Orbisona nagrany dla Sun Records, „Ooby Dooby”, sprzedał się w nakładzie 200 000 egzemplarzy.

Złota era w Monument Records

Największe sukcesy komercyjne i artystyczne Roy Orbison odnosił w latach 1960–1966, tworząc tzw. złotą erę swojej kariery, która związana była głównie z wytwórnią Monument Records. W tym okresie aż 22 jego single trafiły do pierwszej czterdziestki prestiżowej listy przebojów Billboard. Wśród tych utworów znalazły się nieśmiertelne przeboje, takie jak „Only the Lonely”, „Crying” czy „Oh, Pretty Woman”. Te hity ugruntowały jego pozycję jako jednego z najważniejszych artystów swoich czasów i wywarły ogromny wpływ na rozwój muzyki popularnej.

W latach 1960–1966 Roy Orbison miał aż 22 single w pierwszej czterdziestce listy Billboard, w tym takie hity jak:

• „Only the Lonely”
• „Crying”
• „Oh, Pretty Woman”

Supergrupa Traveling Wilburys

W 1988 roku, tuż przed swoją śmiercią, Roy Orbison stał się współzałożycielem legendarnej supergrupy Traveling Wilburys. Dołączyli do niego tacy giganci muzyki jak George Harrison, Bob Dylan, Tom Petty i Jeff Lynne. Projekt ten był dowodem jego nieprzemijającej pozycji w świecie muzyki. The Traveling Wilburys, a w szczególności ich debiutancki album, spotkały się z entuzjastycznym przyjęciem fanów i krytyków, dodając kolejny wymiar do bogatej spuścizny Orbisona.

Traveling Wilburys to supergrupa założona w 1988 roku, której członkami byli:

• Roy Orbison
• George Harrison
• Bob Dylan
• Tom Petty
• Jeff Lynne

Pisanie hitów dla innych artystów

Zanim Roy Orbison zdobył status wielkiej gwiazdy, swoje umiejętności kompozytorskie wykorzystywał, pisząc piosenki dla innych artystów. Pracował jako kompozytor w renomowanej firmie Acuff-Rose Music. Jednym z jego najbardziej znanych utworów stworzonych dla kogoś innego była piosenka „Claudette”, którą nagrali popularni The Everly Brothers. Ten przykład pokazuje, jak wszechstronnym artystą był Orbison, posiadającym nie tylko talent wokalny, ale również wybitne zdolności kompozytorskie.

Osiągnięcia i uznanie Roya Orbisona

Galerie sław

Ogromny wkład Roya Orbisona w rozwój muzyki został uhonorowany licznymi prestiżowymi wyróżnieniami. W 1987 roku, rok przed śmiercią, został wprowadzony do Rock and Roll Hall of Fame, najwyższego zaszczytu dla artystów w świecie muzyki rock and rollowej. Tego samego roku uhonorowano go również miejscem w Nashville Songwriters Hall of Fame, podkreślając jego znaczenie jako autora tekstów. Te wpisy do galerii sław są dowodem na to, jak głęboko jego twórczość zapisała się w historii amerykańskiej i światowej kultury muzycznej.

Roy Orbison został wprowadzony do następujących galerii sław:

• Rock and Roll Hall of Fame (1987)
• Nashville Songwriters Hall of Fame (1987)

Nagrody Grammy

Roy Orbison jest laureatem sześciu prestiżowych nagród Grammy. Wśród nich znajduje się również nagroda Grammy Lifetime Achievement Award, przyznawana za całokształt twórczości i wybitny wkład w rozwój przemysłu muzycznego. Te nagrody są świadectwem nie tylko jego talentu wokalnego, ale także jego innowacyjności i wpływu na kształtowanie muzyki popularnej.

Rankingi wszech czasów

Znaczenie Roya Orbisona dla muzyki jest również podkreślane przez jego obecność na prestiżowych listach rankingowych. Magazyn „Rolling Stone”, jedno z najbardziej wpływowych pism muzycznych na świecie, sklasyfikował go na 13. miejscu listy 100 najlepszych wokalistów wszech czasów. Ponadto, w rankingu największych artystów w historii, Orbison zajął zaszczytne 37. miejsce. Te wysokie pozycje świadczą o jego nieprzemijającej popularności i uznaniu, jakim cieszy się wśród krytyków i fanów muzyki na całym świecie, nawet wiele lat po śmierci.

Według magazynu „Rolling Stone” Roy Orbison zajął następujące miejsca w rankingach wszech czasów:

• 13. miejsce na liście 100 najlepszych wokalistów wszech czasów
• 37. miejsce na liście największych artystów w historii

Zdrowie i śmierć Roya Orbisona

Problemy z używkami

W pewnym okresie swojej wczesnej kariery Roy Orbison zmagał się z problemami zdrowotnymi, które obejmowały uzależnienie od tabletek nasennych oraz amfetaminy. Te trudności stanowiły mroczny rozdział w jego życiu, wpływając na jego samopoczucie i zdolność do pracy. Pomimo tych problemów, udało mu się przezwyciężyć uzależnienia i kontynuować karierę, co świadczy o jego sile woli i determinacji.

Przyczyna śmierci

Roy Orbison zmarł nagle 6 grudnia 1988 roku w Hendersonville w stanie Tennessee. Miał zaledwie 52 lata. Bezpośrednią przyczyną jego śmierci był atak serca. Jego odejście nastąpiło w momencie, gdy znajdował się u progu wielkiego odrodzenia swojej kariery, co uczyniło jego śmierć tym bardziej tragiczną i niespodziewaną. Artysta pozostawił po sobie bogate dziedzictwo muzyczne, które wciąż inspiruje i wzrusza kolejne pokolenia słuchaczy.

Warto wiedzieć: Roy Orbison zmarł na atak serca 6 grudnia 1988 roku w wieku 52 lat.

Ciekawostki z życia Roya Orbisona

Farbowanie włosów

Choć Roy Orbison jest powszechnie kojarzony z kruczoczarną, lśniącą fryzurą, jego naturalny kolor włosów był zupełnie inny. Artysta zaczął je farbować na czarno już jako nastolatek, co było jednym z elementów budowania jego charakterystycznego wizerunku scenicznego. Ta drobna zmiana w wyglądzie, w połączeniu z innymi elementami, takimi jak okulary i czarne ubrania, przyczyniła się do stworzenia tajemniczej i intrygującej aury, która otaczała jego postać.

Pierwszy samochód z tantiem

Pierwsze poważne pieniądze, jakie Roy Orbison zarobił dzięki swojemu talentowi, pochodziły ze sprzedaży jego hitu „Ooby Dooby”. W 1956 roku, wykorzystując te dochody, artysta sprawił sobie wyjątkowy prezent. Kupił sobie luksusowego fioletowego Cadillaca oraz pierścionek z diamentem. Był to symbol jego pierwszego znaczącego sukcesu finansowego i dowód na to, że jego marzenia o karierze muzycznej zaczynają się spełniać.

Po sukcesie utworu „Ooby Dooby” w 1956 roku, Roy Orbison za zarobione pieniądze kupił:

• Fioletowego Cadillaca
• Pierścionek z diamentem

Nietypowe trasy koncertowe

Na początku swojej kariery, kiedy występował z zespołem The Teen Kings, Roy Orbison brał udział w eksperymentalnych trasach koncertowych, które wyróżniały się na tle typowych występów. Zamiast tradycyjnych sal koncertowych, zespół grał w kinach samochodowych (drive-in). Co ciekawe, muzycy występowali na dachach budynków projekcyjnych, co z pewnością stanowiło niecodzienne widowisko dla publiczności. Te pionierskie przedsięwzięcia świadczą o kreatywności i chęci eksperymentowania Orbisona i jego zespołu, już na wczesnym etapie kariery.

Osobowość Roya Orbisona

Mimo ogromnego statusu gwiazdy i charyzmy scenicznej, Roy Orbison był opisywany przez współpracowników i znajomych jako osoba niezwykle nieśmiała, uprzejma i skromna. Często był wręcz „zawstydzony” własnym śpiewem w obecności innych ludzi, co kontrastowało z jego potężnym głosem i sceniczną obecnością. Ta dwoistość – publiczna persona artysty i prywatna, introwertyczna natura – czyniła go postacią jeszcze bardziej intrygującą i ludzką. Jego skromność i uprzejmość sprawiały, że był lubiany i szanowany nie tylko za talent, ale także za swoje cechy charakteru.

Roy Orbison pozostawił po sobie niezatarty ślad w historii muzyki, udowadniając, że nawet w obliczu przeciwności losu można osiągnąć artystyczną wielkość i stworzyć dzieła, które poruszają serca słuchaczy na całym świecie. Jego unikalny styl wokalny, głębokie teksty i charakterystyczny wizerunek sceniczny na zawsze zapisały się w annałach muzyki popularnej.

Często Zadawane Pytania (FAQ)

Źródła:
https://en.wikipedia.org/wiki/Roy_Orbison