Bedřich Smetana, urodzony 2 marca 1824 roku, jest postacią o fundamentalnym znaczeniu dla czeskiej kultury muzycznej, powszechnie uznawanym za jej „ojca”. Na [miesiąc rok, np. czerwiec 2024] ma 200 lat. Jest ojcem czterech córek, z których jednak trzy zmarły w dzieciństwie. Jego największym osiągnięciem jest stworzenie stylu muzycznego odzwierciedlającego aspiracje narodu czeskiego do odrodzenia kulturalnego i politycznego, co zaprezentował w swoich dziełach operowych i symfonicznych.
Najważniejsze fakty:
- Wiek: 200 lat (na 2 marca 2024)
- Żona/Mąż: Kateřina Kolářová (pierwsza żona)
- Dzieci: Cztery córki (Gabriela, Bedřiška, Kateřina, oraz czwarta, której imię nie zostało wymienione w tekście)
- Zawód: Kompozytor, pianista, dyrygent
- Główne osiągnięcie: Stworzenie podstaw czeskiej muzyki narodowej, w tym cyklu symfonicznego „Moja Ojczyzna” i opery „Sprzedana narzeczona”.
Podstawowe informacje o Bedřichu Smotanie
Pochodzenie i tożsamość
Bedřich Smetana przyszedł na świat jako Friedrich Smetana 2 marca 1824 roku w Litomyšl, mieście położonym na wschód od Pragi, które wówczas było częścią Cesarstwa Habsburgów. To wielokulturowe środowisko miało znaczący wpływ na jego wczesne doświadczenia.
Status narodowy i język
Bedřich Smetana jest powszechnie uważany za „ojca muzyki czeskiej”, ponieważ jako pierwszy stworzył i rozwinął styl muzyczny odzwierciedlający aspiracje narodu czeskiego do odrodzenia kulturalnego i politycznego. Ironią jest, że w dzieciństwie nie posługiwał się biegle czeskim, gdyż niemiecki był wówczas językiem urzędowym.
Okres życia i śmierć
Kompozytor przeżył 60 lat, zmarł 12 maja 1884 roku. Jego życie, choć naznaczone trudnościami, było okresem niezwykłej płodności artystycznej.
Życie prywatne i rodzinne Bedřicha Smetany
Rodzina pochodzenia
Bedřich Smetana był trzecim dzieckiem Františka Smetany, piwowara, który dorobił się majątku podczas wojen napoleońskich. Ojciec Bedřicha miał łącznie osiemnaścioro dzieci z trzech małżeństw, co świadczy o rozległych więzach rodzinnych.
Pierwsze małżeństwo i dzieci
27 sierpnia 1849 roku Bedřich Smetana poślubił Kateřinę Kolářovą, pianistkę. Owocem ich związku było narodzenie czterech córek.
Tragedie rodzinne
Lata 1854–1856 przyniosły Smetanie głębokie osobiste tragedie – w tym krótkim okresie stracił trzy ze swoich córek. Dwie zmarły na choroby zakaźne (gruźlicę i szkarlatynę), a trzecia zmarła tuż po urodzeniu. Te bolesne straty z pewnością odcisnęły piętno na jego psychice i twórczości.
Śmierć żony
Pierwsza żona Smetany, Kateřina, zmarła na gruźlicę w kwietniu 1859 roku w Dreźnie. Jej śmierć była kolejnym tragicznym wydarzeniem w życiu kompozytora.
Kariera muzyczna i zawodowa Bedřicha Smetany
Wczesne lata i edukacja muzyczna
Bedřich Smetana wykazywał niezwykłe zdolności muzyczne już od najmłodszych lat, dając swój pierwszy publiczny występ w wieku sześciu lat. Edukację muzyczną w zakresie teorii i kompozycji kontynuował w Pradze pod kierunkiem Josefa Prokscha, który zapoznał go z takimi postaciami jak Franz Liszt.
Ambicje artystyczne
Młody Smetana miał ambitne cele, marząc o tym, by stać się „Mozartem w kompozycji i Lisztem w technice”, co świadczy o jego dążeniu do muzycznego mistrzostwa.
Działalność pedagogiczna i instytucje
W 1848 roku Smetana otworzył w Pradze własny Instytut Fortepianowy, który stał się ważnym ośrodkiem wspierającym czeską kulturę muzyczną i promującym młodych artystów.
Przełomowe dzieła operowe
Rok 1866 był przełomowy dla Smetany dzięki premierom jego oper „Brandenburczycy w Czechach” i „Sprzedana narzeczona”. Ta druga opera zdobyła ogromną popularność, stając się wizytówką czeskiej opery.
Cykl symfoniczny „Moja Ojczyzna”
Jednym z najbardziej znanych i cenionych dzieł Bedřicha Smetany jest cykl poematów symfonicznych „Má vlast” (Moja Ojczyzna). Ten monumentalny cykl, składający się z sześciu części, zawiera m.in. słynny poemat symfoniczny „Vltava” (Mołdawa), który barwnie opisuje bieg tytułowej rzeki i jest uważany za jedno z najpiękniejszych dzieł czeskiej muzyki narodowej.
Kariera dyrygencka i konflikty
Jako główny dyrygent Teatru Tymczasowego w Pradze (od 1866 roku), Smetana napotykał opór konserwatywnych frakcji, co prowadziło do licznych konfliktów artystycznych.
Emigracja do Szwecji
W latach 1856–1861 Smetana mieszkał w Szwecji, gdzie odniósł sukces jako nauczyciel i dyrygent, choć tęsknota za ojczyzną była nadal obecna.
Zdrowie Bedřicha Smetany
Utrata słuchu
Pod koniec 1874 roku Bedřich Smetana stał się całkowicie głuchy. Paradoksalnie, ta nieuleczalna choroba otworzyła nowy, niezwykle płodny okres jego twórczości, pozwalając mu skupić się wyłącznie na kompozycji.
Problemy ze zdrowiem psychicznym
Na początku 1884 roku kompozytor przeszedł poważne załamanie psychiczne, które doprowadziło do jego krótkiego pobytu w zakładzie dla obłąkanych. Niestety, wkrótce potem zmarł.
Kondycja fizyczna a gra na pianinie
Chociaż Smetana posiadał wirtuozerski i wrażliwy dotyk na fortepianie, jego słaba kondycja fizyczna mogła stanowić ograniczenie dla szerokiej kariery pianisty koncertowego.
Kontrowersje i działalność polityczna Bedřicha Smetany
Udział w powstaniu 1848 roku
Bedřich Smetana aktywnie uczestniczył w powstaniu praskim w 1848 roku, służąc w Gwardii Obywatelskiej. Jego postawa świadczyła o głębokich przekonaniach patriotycznych.
Konflikty ze środowiskiem muzycznym
Mimo swojej narodowej postawy, Smetana często popadał w konflikty z praskim środowiskiem muzycznym, które zarzucało mu zbytni progresywizm i wpływy zagraniczne.
Odrzucenie przez dwór cesarski
Incydent z odrzuceniem jego „Symfonii Triumfalnej” przez dwór cesarski pokazał trudne relacje kompozytora z władzami.
Ciekawostki z życia Bedřicha Smetany
Pierwsza kompozycja
Najwcześniejszym zachowanym dziełem Smetany jest „Polka Luizy”, skomponowana w okresie nastoletnim dla jego kuzynki.
Kontekst historyczny: Rywalizacja z Dvořákiem
Choć w Czechach Smetana jest kultową postacią, na arenie międzynarodowej często to Antonín Dvořák jest bardziej rozpoznawalny, co odzwierciedla złożoność czeskiej historiografii muzycznej.
Bedřich Smetana pozostawił po sobie nieocenione dziedzictwo muzyczne, które na zawsze wpisało się w historię czeskiej i światowej kultury. Jego dzieła, choć powstałe w trudnych okolicznościach osobistych i zdrowotnych, stanowią potężne świadectwo siły artystycznej pasji i narodowej dumy.
Źródła:
https://en.wikipedia.org/wiki/Bed%C5%99ich_Smetana
