Paul Cézanne, ur. 19 stycznia 1839 roku w Aix-en-Provence, to postać monumentalna w historii sztuki. Francuski malarz, którego twórczość stanowi kluczowy pomost między impresjonizmem a rodzącym się kubizmem, zrewolucjonizował sposób postrzegania perspektywy i formy w malarstwie. Jego życie, pełne artystycznych poszukiwań, skomplikowanych relacji rodzinnych i głębokiego zaangażowania w sztukę, zaowocowało dziełami, które do dziś wyznaczają standardy i inspirują artystów na całym świecie. Na grudzień 2023 roku Paul Cézanne miałby 184 lata.
Najważniejsze fakty:
- Wiek: Na grudzień 2023 roku miałby 184 lata.
- Żona/Mąż: Marie-Hortense Fiquet
- Dzieci: Paul Cézanne syn
- Zawód: Malarz
- Główne osiągnięcie: Uznawany za ojca sztuki nowoczesnej, prekursora kubizmu.
Kim był Paul Cézanne? Podstawowe informacje
Paul Cézanne urodził się 19 stycznia 1839 roku w Aix-en-Provence we Francji, przy ulicy rue de l’Opéra 28. Jego życie artystyczne, choć rozpoczęło się wcześnie, nabrało tempa przez kolejne dekady, a jego śmiałe innowacje na zawsze odmieniły oblicze malarstwa. Zmarł 22 października 1906 roku, a jego doczesne szczątki spoczywają na cmentarzu Saint-Pierre w rodzinnym mieście.
Dzieciństwo i pochodzenie
Louis-Auguste Cézanne, ojciec Paula, był zamożnym bankierem i współzałożycielem firmy Cézanne & Cabassol. Jego silna, autorytarna osobowość wywierała znaczną presję na syna, by ten przejął rodzinny interes. Matka Paula, Anne-Elisabeth-Honorine Aubert, charakteryzowana jako osoba żywiołowa i romantyczna, miała kluczowy wpływ na wizję świata i koncepcję życia młodego artysty. Rodzice Paula sformalizowali swój związek małżeński dopiero 29 stycznia 1844 roku, pięć lat po jego narodzinach.
Wykształcenie
W 1859 roku Paul Cézanne rozpoczął studia prawnicze na Uniwersytecie Aix-Marseille, jednak niechęć do tego kierunku skłoniła go do porzucenia ich po dwóch latach. Równolegle z edukacją uniwersytecką, uczęszczał na wieczorne kursy rysunku pod kierunkiem Josepha Giberta w École de dessin d’Aix-en-Provence. Swoje kształcenie artystyczne kontynuował w Paryżu, w Académie Suisse, gdzie skupiał się na rysunku z natury.
Śmierć i miejsce spoczynku
Paul Cézanne zmarł 22 października 1906 roku, w wieku 67 lat. Przyczyną jego śmierci było zapalenie płuc, będące powikłaniem silnego przeziębienia, którego nabawił się podczas pracy w plenerze w trakcie burzy. Został pochowany na cmentarzu Saint-Pierre w Aix-en-Provence.
Życie prywatne Paula Cézanne’a
Życie osobiste Paula Cézanne’a, choć często pozostawało w cieniu jego intensywnej pracy twórczej, było źródłem wielu doświadczeń kształtujących jego postawę artystyczną i osobistą.
Relacje rodzinne
Relacja z ojcem, Louis-Auguste Cézanne, była naznaczona konfliktem między ambicjami zawodowymi ojca a artystycznymi pasjami syna. Znacznie cieplejszy wpływ na młodego Paula wywierała matka, Anne-Elisabeth-Honorine Aubert, której żywiołowa natura zaszczepiła w nim wrażliwość artystyczną. Małżeństwo rodziców, Louis-Auguste i Anne-Elisabeth-Honorine, zostało zawarte dopiero w 1844 roku.
Przyjaźnie
Jedną z najważniejszych relacji przyjaźni w życiu Cézanne’a była ta z Émile’em Zolą, nawiązana w 1852 roku. Razem z Baptistinem Baille tworzyli grupę „Trzech Nierozłącznych”, dzieląc się pasją do sztuki, literatury i filozofii. Ta przyjaźń miała kluczowe znaczenie dla kształtowania się wczesnych aspiracji artystycznych Cézanne’a.
Związek i rodzina
W 1869 roku Paul Cézanne poznał Marie-Hortense Fiquet, która stała się jego partnerką, matką jego dzieci, a w końcu żoną. Ich związek był ważnym elementem życia osobistego malarza, choć jego poświęcenie sztuce często wpływało na dynamikę ich relacji.
Przemiany duchowe
W późniejszych latach życia Paul Cézanne doświadczył głębokiej przemiany duchowej, stając się żarliwym i pobożnym katolikiem. Ta religijność znalazła odzwierciedlenie w jego postawie i sposobie postrzegania świata, wpływając również na jego twórczość.
Kariera artystyczna Paula Cézanne’a
Kariera artystyczna Paula Cézanne’a była procesem długotrwałych poszukiwań i innowacji, który ostatecznie doprowadził do rewolucji w światowej sztuce. Jego twórczość stanowiła most między epokami, wyznaczając nowe ścieżki dla przyszłych pokoleń artystów.
Początki i pierwsze kroki w sztuce
W kwietniu 1861 roku, za namową Émile’a Zolii, Cézanne przeniósł się do Paryża, by rozwijać swoje talenty artystyczne. Po odrzuceniu przez École des Beaux-Arts, powrócił na krótko do pracy w banku ojca. W 1860 roku otrzymał zgodę ojca na stworzenie murali w rodzinnej posiadłości Jas de Bouffan, gdzie namalował wielkoformatowe dzieła przedstawiające cztery pory roku. Na tych wczesnych pracach złośliwie podpisywał się nazwiskiem nielubianego malarza Ingresa, datując jeden z obrazów na rok 1811, co było ironicznym nawiązaniem do dzieła „Jowisz i Tetyda”.
Okresy twórczości
Lata 1861–1870, znane jako „okres ciemny”, charakteryzują się twórczością Cézanne’a pod wpływem romantyzmu i realizmu. W tym czasie często posługiwał się szpachlą do nakładania grubych warstw farby, co widoczne jest w jego martwych naturach i portretach. Jego styl opierał się na powtarzalnych pociągnięciach pędzla i budowaniu formy za pomocą małych plam koloru, co pozwalało mu na wydobycie struktury przedmiotów. Cézanne jest uznawany za kluczową postać w historii sztuki, stanowiącą pomost między XIX-wiecznym impresjonizmem a rodzącym się w XX wieku kubizmem, co zrewolucjonizowało podejście do perspektywy.
Współpraca i relacje w świecie sztuki
W latach 70. XIX wieku nawiązał bliską współpracę z Camillem Pissarro, która ewoluowała z relacji mistrz-uczeń do partnerskiej wymiany doświadczeń podczas wspólnych plenerów. Mimo początkowej krytyki, jego twórczość zyskała uznanie takich mistrzów jak Henri Matisse i Pablo Picasso, którzy zgodnie twierdzili, że „Cézanne jest ojcem nas wszystkich”. Jego wpływ na rozwój sztuki XX wieku, zwłaszcza na kubizm, jest niepodważalny.
Przełomowe momenty w karierze
Pierwszą indywidualną wystawę Paula Cézanne’a zorganizował marszand Ambroise Vollard w 1895 roku, co zapoczątkowało szersze zainteresowanie jego twórczością. W 1882 roku, po wielu latach odrzuceń, udało mu się wystawić obraz na oficjalnym Salonie Paryskim, dzięki pomocy przyjaciela Antoine’a Guillemeta.
Osiągnięcia i uznanie Paula Cézanne’a
Uznanie dla Paula Cézanne’a przyszło z czasem, jednak jego innowacyjne podejście do malarstwa zostało ostatecznie docenione, a jego wpływ na historię sztuki okazał się fundamentalny.
Wczesne sukcesy
Pierwsze oficjalne wyróżnienie artystyczne Cézanne otrzymał już w sierpniu 1859 roku, podczas nauki w Aix, gdzie zdobył drugą nagrodę na kursie studiów nad figurą. To był jeden z pierwszych sygnałów jego przyszłego artystycznego potencjału.
Udział w Salonach i wystawach
Po latach odrzuceń przez jury Salonu Paryskiego, w 1882 roku udało mu się zaprezentować swoje dzieło, dzięki fortelowi przyjaciela. Przełomową wystawę indywidualną zorganizował dla niego marszand Ambroise Vollard w 1895 roku, co znacząco przyczyniło się do wzrostu zainteresowania jego twórczością.
Uznanie wśród mistrzów
Mimo początkowej krytyki, Cézanne cieszył się ogromnym szacunkiem wśród najwybitniejszych artystów swoich czasów. Henri Matisse i Pablo Picasso zgodnie podkreślali jego znaczenie, nazywając go „ojcem nas wszystkich”. Jego wpływ na rozwój kubizmu i całej sztuki XX wieku jest nie do przecenienia.
Majętność i finansowa niezależność
Paul Cézanne cieszył się stabilnością finansową przez większość swojego życia, co pozwoliło mu w pełni poświęcić się swojej pasji twórczej.
Dziedzictwo i inwestycje
Bezpieczeństwo finansowe Cézanne’a było w dużej mierze zasługą sukcesów bankowych jego ojca, Louis-Auguste Cézanne, który regularnie wypłacał synowi pensję, zapewniając mu stabilność materialną. W 1862 roku otrzymywał 150 franków miesięcznie.
Spadek
Po śmierci ojca w 1886 roku, Paul Cézanne odziedziczył znaczący majątek w wysokości 400 000 franków, co zapewniło mu całkowitą niezależność finansową i możliwość dalszego rozwoju twórczego.
Ciekawostki z życia Paula Cézanne’a
Życie Paula Cézanne’a obfitowało w wydarzenia i postawy, które wyróżniały go na tle epoki, czyniąc go postacią fascynującą nie tylko ze względu na jego sztukę, ale także osobowość.
Unikanie służby wojskowej
Podczas wojny francusko-pruskiej w 1870 roku, Cézanne ukrywał się w L’Estaque, aby uniknąć poboru do wojska. Mimo że uznano go za dezertera, udało mu się uniknąć konsekwencji.
Odkrycie pod obrazem
W 2022 roku konserwatorka z Cincinnati Art Museum odkryła za pomocą promieni rentgenowskich ukryty portret pod warstwami obrazu „Martwa natura z chlebem i jajkami” z 1865 roku. Przypuszcza się, że jest to jeden z wczesnych autoportretów artysty.
Pasja poetycka
W młodości Cézanne przejawiał także zainteresowania poetyckie, pisząc wiersze, często w języku łacińskim. Mimo namów Émile’a Zolii, traktował poezję jako rozrywkę, nie porzucając swojej głównej pasji – malarstwa.
Nietypowe podpisy
Na wczesnych muralach w Jas de Bouffan, Cézanne złośliwie podpisywał się jako „Ingres”, celowo datując jeden z obrazów na rok 1811, co było ironiczną aluzją do dzieła „Jowisz i Tetyda”.
Zdrowie i okoliczności śmierci
Ostatnie lata życia Paula Cézanne’a były naznaczone jego nieustannym poświęceniem sztuce, które jednak ostatecznie przyczyniło się do jego śmierci.
Okoliczności śmierci
Artysta zmarł 22 października 1906 roku w wieku 67 lat. Okoliczności jego śmierci były bezpośrednio związane z jego pasją do malowania w plenerze. Silne przeziębienie, którego nabawił się podczas pracy w burzliwej pogodzie, doprowadziło do zapalenia płuc i ostatecznie do zgonu. Jego śmierć zakończyła epokę, ale jego dzieło żyje nadal, inspirując kolejne pokolenia.
Paul Cézanne, niezachwianie oddany swojej wizji artystycznej, stworzył dzieła, które na zawsze odmieniły oblicze malarstwa, stanowiąc kamień węgielny dla rozwoju sztuki nowoczesnej. Jego innowacyjne podejście do formy, koloru i przestrzeni otworzyło drogę dla kubizmu i wywarło niezatarty wpływ na całe pokolenia artystów, czyniąc go postacią absolutnie kluczową w historii sztuki światowej.
Często Zadawane Pytania (FAQ)
Co malował Paul Cézanne?
Paul Cézanne malował przede wszystkim martwe natury, pejzaże oraz portrety. Jego dzieła charakteryzują się geometryzacją formy, analizą przestrzeni i poszukiwaniem uniwersalnych struktur.
Jakie są fakty z życia Paula Cezanne’a?
Paul Cézanne urodził się w 1839 roku w Aix-en-Provence, gdzie spędził większość swojego życia i zmarł w 1906 roku. Początkowo studiował prawo, ale ostatecznie poświęcił się malarstwu, stając się kluczową postacią w rozwoju impresjonizmu i prekursorem kubizmu.
Czy Van Gogh poznał Cezanne’a?
Tak, Vincent van Gogh poznał Paula Cézanne’a w Paryżu w 1886 roku. Obaj artyści należeli do podobnych kręgów artystycznych i przez pewien czas utrzymywali kontakt, choć ich style malarskie były odmienne.
Gdzie mieszkał Cézanne?
Cézanne mieszkał przede wszystkim w swoim rodzinnym mieście Aix-en-Provence w Prowansji, na południu Francji. To właśnie tam powstała większość jego najsłynniejszych dzieł, inspirowanych lokalnymi pejzażami i atmosferą.
Źródła:
https://en.wikipedia.org/wiki/Paul_C%C3%A9zanne
