Eusébio da Silva Ferreira, znany na całym świecie jako Eusébio, to postać, która na zawsze zapisała się w annałach historii futbolu. Urodzony 25 stycznia 1942 roku, w styczniu 2024 roku obchodziłby 82. urodziny. Ten legendarny portugalski piłkarz, który zmarł 5 stycznia 2014 roku w wieku 71 lat, był nie tylko wybitnym strzelcem, ale również ambasadorem sportu i ikoną kultury piłkarskiej. Jego niezwykła kariera, zwłaszcza w barwach SL Benfica, gdzie zdobył imponującą liczbę 473 goli w 440 meczach, przyniosła mu przydomki „Czarna Pantera” i „Król”, a także liczne trofea, w tym Puchar Europy w 1962 roku.
Najważniejsze fakty:
- Wiek: W styczniu 2024 roku obchodziłby 82. urodziny.
- Żona/Mąż: Brak informacji o żonie w dostarczonym tekście.
- Dzieci: Brak informacji o dzieciach w dostarczonym tekście.
- Zawód: Piłkarz, trener, ambasador sportu.
- Główne osiągnięcie: Zdobycie Pucharu Europy w 1962 roku z SL Benfica oraz Złotej Piłki w 1965 roku.
Kim był Eusébio?
Eusébio da Silva Ferreira, powszechnie znany jako Eusébio, był portugalskim piłkarzem urodzonym 25 stycznia 1942 roku w dzielnicy Mafalala w Lourenço Marques, dzisiejszym Maputo w Mozambiku. Jest uznawany za jednego z najwybitniejszych zawodników w historii światowego futbolu i legendę klubu SL Benfica. Jego życie zakończyło się 5 stycznia 2014 roku w Lizbonie, w wieku 71 lat. Swoją karierę zakończył z imponującym dorobkiem 733 goli w 745 oficjalnych meczach, co świadczy o jego niezwykłej skuteczności i długowieczności na najwyższym poziomie.
Dzięki swojej niesamowitej szybkości, zwinności i instynktowi strzeleckiemu, Eusébio zyskał przydomki „Czarna Pantera” (Black Panther) oraz „Czarna Perła” (Black Pearl). W Portugalii nazywano go po prostu „O Rei”, co oznacza „Król”. Mierzący 1,75 metra wzrostu, Eusébio grał na pozycji środkowego napastnika. Słynął z potężnego uderzenia prawą nogą, choć równie skutecznie posługiwał się lewą. Jego atletyzm i wysokie umiejętności techniczne pozwalały mu na regularne zdobywanie bramek, co uczyniło go postrachem bramkarzy na całym świecie.
Życie prywatne Eusébio
Rodzina i pochodzenie
Eusébio był synem Laurindo António da Silva Ferreiry, pracownika kolei pochodzenia angolskiego, oraz Elisy Anissabeni, czarnoskórej Mozambijki. Jego pochodzenie, będące połączeniem europejskich i afrykańskich korzeni, stanowiło ciekawy aspekt jego tożsamości w kontekście kolonialnych realiów Mozambiku. Eusébio był czwartym z pięciorga dzieci swoich rodziców. Tragedia naznaczyła jego rodzinę, gdy ojciec piłkarza zmarł na tężec w 1950 roku, gdy Eusébio miał zaledwie osiem lat. Po śmierci ojca jego matka wyszła za mąż po raz drugi, co zaowocowało narodzinami kolejnego trojga rodzeństwa.
Dzieciństwo i edukacja
Dorastał w skrajnie biednej dzielnicy Lourenço Marques, gdzie piłka nożna stanowiła ucieczkę od trudów codzienności. Często opuszczał lekcje, by grać boso w piłkę na improwizowanych boiskach. Choć jego pasja do futbolu była ogromna, edukacja schodziła na drugi plan. Eusébio ukończył jedynie czwartą klasę szkoły podstawowej w Mozambiku, ale mimo to potrafił wykazać się determinacją w nauce, zdając egzamin końcowy po przeprowadzce do Portugalii.
Kariera sportowa Eusébio
Początki kariery amatorskiej
Pierwsze kroki w świecie piłki stawiał w amatorskim zespole „Os Brasileiros” (Brazylijczycy). W tamtych czasach, w realiach Mozambiku, piłkarze grali często prowizorycznymi piłkami wykonanymi ze skarpet wypchanych gazetami, co świadczy o determinacji i miłości do gry mimo braku odpowiednich warunków.
Pierwsze kroki w klubach
Jako nastolatek Eusébio próbował dołączyć do Desportivo de Lourenço de Marques, klubu będącego filią Benfiki, jednak został odrzucony. Jego talent został jednak dostrzeżony przez Sporting Lourenço Marques, filię Sportingu Lizbona. W barwach tego klubu, w latach 1957–1960, strzelił imponujące 77 goli w zaledwie 42 meczach, co było zapowiedzią jego przyszłej wielkości. W wieku 15 lat jego talent przykuł uwagę skauta Juventusu, ale transfer do Włoch nie doszedł do skutku, ponieważ matka Eusébio kategorycznie sprzeciwiła się wyjazdowi syna w tak młodym wieku.
Legendarna kariera w SL Benfica
Przełomowym momentem w karierze Eusébio było przejście do SL Benfica. W latach 1961–1975 stał się absolutną ikoną tego lizbońskiego klubu, zdobywając dla niego 473 gole w 440 oficjalnych meczach. Jego gra w barwach „Orłów” przeszła do historii futbolu i uczyniła go najlepszym zawodnikiem w dziejach klubu. Z Benfiką Eusébio odnosił spektakularne sukcesy, zdobywając 11 tytułów mistrza Portugalii oraz 5 Pucharów Portugalii. Największym klubowym osiągnięciem było zdobycie Pucharu Europy w 1962 roku. W pamiętnym finale przeciwko Realowi Madryt, który Benfica wygrała 5:3, Eusébio strzelił dwie kluczowe bramki, pieczętując triumf nad legendarną drużyną Di Stéfano i Puskása.
Późniejsza kariera klubowa i gra w Ameryce
Po odejściu z Benfiki w 1975 roku, Eusébio kontynuował swoją karierę, grając w wielu klubach na świecie. Występował między innymi w amerykańskich Boston Minutemen, meksykańskim Monterrey, a także w kanadyjskim Toronto Metros-Croatia, z którym w 1976 roku zdobył mistrzostwo ligi NASL. Karierę piłkarską zakończył pod koniec lat 70., grając w mniejszych portugalskich klubach, takich jak Beira-Mar czy União de Tomar, a także w zespołach amerykańskich.
Kariera międzynarodowa Eusébio
Bohater Mistrzostw Świata 1966
Na arenie międzynarodowej Eusébio zapisał się złotymi zgłoskami podczas Mistrzostw Świata w Anglii w 1966 roku. Poprowadził reprezentację Portugalii do historycznego, trzeciego miejsca, co do dziś pozostaje jednym z największych sukcesów w historii portugalskiej piłki nożnej. Jego postawa na tym turnieju uczyniła go bohaterem narodowym. Eusébio został królem strzelców mundialu w 1966 roku, zdobywając 9 bramek w zaledwie 6 rozegranych meczach, co stanowiło klucz do sukcesu portugalskiej drużyny. W barwach narodowych Portugalii Eusébio występował w latach 1961–1973, rozegrał 64 spotkania, w których wpisał się na listę strzelców 41 razy. Przez wiele lat jego dorobek 41 bramek czynił go najskuteczniejszym zawodnikiem w historii reprezentacji Portugalii.
Nagrody i osiągnięcia Eusébio
Największym indywidualnym wyróżnieniem w karierze Eusébio było zdobycie Złotej Piłki (Ballon d’Or) w 1965 roku, nagrody przyznawanej najlepszemu piłkarzowi Europy. Dwukrotnie zajmował również drugie miejsce w tym prestiżowym plebiscycie, w latach 1962 i 1966. Eusébio zapisał się w historii jako pierwszy piłkarz, który wygrał nagrodę Europejskiego Złotego Buta w 1968 roku, przyznawanej najskuteczniejszemu strzelcowi w ligach europejskich, a wyczyn ten powtórzył pięć lat później, w 1973 roku. W lidze portugalskiej Eusébio był absolutnym hegemonem, siedmiokrotnie zdobywając tytuł króla strzelców ligi (Bola de Prata) w latach: 1964, 1965, 1966, 1967, 1968, 1970 oraz 1973, co stanowi rekord rozgrywek ligi portugalskiej. Międzynarodowa Federacja Historyków i Statystyków Futbolu (IFFHS) sklasyfikowała go jako 9. najlepszego piłkarza XX wieku. Magazyn „World Soccer” umieścił go na 10. miejscu w zestawieniu najlepszych piłkarzy wszech czasów, a Pelé uwzględnił go na swojej liście 125 najwybitniejszych żyjących piłkarzy świata w 2004 roku (FIFA 100).
Najważniejsze nagrody i wyróżnienia Eusébio
- Złota Piłka: 1965
- Drugie miejsce w plebiscycie Złotej Piłki: 1962, 1966
- Europejski Złoty But: 1968, 1973
- Król strzelców ligi portugalskiej (Bola de Prata): 7 razy (1964, 1965, 1966, 1967, 1968, 1970, 1973)
- 9. miejsce w rankingu najlepszych piłkarzy XX wieku według IFFHS
- 10. miejsce w zestawieniu najlepszych piłkarzy wszech czasów magazynu „World Soccer”
- Uwzględniony na liście FIFA 100 (125 najwybitniejszych żyjących piłkarzy świata)
Kariera klubowa Eusébio w liczbach
| Klub | Lata | Mecze | Gole |
|---|---|---|---|
| Sporting Lourenço Marques | 1957–1960 | 42 | 77 |
| SL Benfica | 1961–1975 | 440 | 473 |
| Boston Minutemen | (po 1975) | – | – |
| Monterrey | (po 1975) | – | – |
| Toronto Metros-Croatia | (po 1975) | – | – |
| Beira-Mar | (koniec lat 70.) | – | – |
| União de Tomar | (koniec lat 70.) | – | – |
Kontrowersje i skandale związane z Eusébio
Przejście Eusébio do Portugalii w 1960 roku było jednym z najbardziej kontrowersyjnych transferów w historii futbolu. Mimo że grał w filii Sportingu Lizbona, Benfica zaoferowała jego rodzinie znaczną sumę pieniędzy, której Sporting nie chciał lub nie mógł dorównać. Decydującym czynnikiem okazała się oferta Benfiki dla matki i brata Eusébio w wysokości 250 000 escudos, co przekonało rodzinę do wyboru tego klubu. Obawiając się, że Sporting może próbować „porwać” młodego Eusébio po jego przylocie do Lizbony, Benfica zastosowała nietypowe środki bezpieczeństwa. Piłkarz otrzymał pseudonim operacyjny „Ruth Malosso” i został potajemnie wywieziony do hotelu w Algarve, gdzie ukrywano go przez 12 dni, dopóki emocje wokół jego kontraktu nie opadły. Po spektakularnym sukcesie na Mistrzostwach Świata w 1966 roku, zainteresowanie Eusébio ze strony czołowych europejskich klubów, w tym Interu Mediolan, było ogromne. Oferowano za niego rekordowe kwoty. Jednak portugalski dyktator António de Oliveira Salazar uznał Eusébio za „skarb narodowy” (Património do Estado) i zablokował możliwość jego wyjazdu za granicę, co na pewien czas uniemożliwiło mu transfer do innego klubu.
Ciekawostki z życia i kariery Eusébio
Eusébio słynął nie tylko z boiskowych umiejętności, ale także z postawy sportowej. Podczas finału Pucharu Europy w 1968 roku, po genialnej paradzie bramkarza Alexa Stepneya, Eusébio zatrzymał się i szczerze oklaskiwał rywala za jego interwencję. Ten gest stał się światowym symbolem sportowej klasy i ducha fair play. Po zakończeniu kariery piłkarskiej, aż do swojej śmierci w 2014 roku, Eusébio pełnił funkcję globalnego ambasadora piłki nożnej, promując sport na całym świecie. Wpływ ojca na Eusébio był znaczący, mimo że zmarł wcześnie; to właśnie on zaszczepił w młodym chłopcu miłość do Benfiki. Jego dzieciństwo naznaczone było grą boso w Mozambiku, co miało kluczowy wpływ na ukształtowanie jego niezwykłej techniki i czucia piłki. Jego śmierć w 2014 roku wywołała w Portugalii trzydniową żałobę narodową. Eusébio jest pierwszym sportowcem, którego szczątki spoczęły w Panteonie Narodowym w Lizbonie, co jest wyrazem najwyższego uznania dla jego dokonań. Przed stadionem Estádio da Luz w Lizbonie stoi pomnik Eusébio, upamiętniający jego niezapomniane zasługi dla klubu.
Warto wiedzieć: Eusébio, jako pierwszy zdobywca Europejskiego Złotego Buta w 1968 roku, ustanowił standard dla przyszłych pokoleń strzelców.
Historia Eusébio to niezwykłe świadectwo tego, jak determinacja, talent i niezłomny duch sportowy mogą przezwyciężyć wszelkie trudności, inspirując pokolenia do dążenia do celu. Jego dziedzictwo jako „Króla” futbolu pozostaje żywe, przypominając o jego niezapomnianym wkładzie w rozwój i promocję tego sportu na świecie.
Źródła:
https://en.wikipedia.org/wiki/Eus%C3%A9bio
